រឿង ត្រពាំង​បឹង​តេ

រឿង ត្រពាំង​បឹង​តេ (នៅ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ១០៥ - ១១២ នៅ​ឃុំ​សង្កែ​សាទប ស្រុក​ថ្ពង ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ មាន​ត្រពាំង​មួយ អ្នក​ស្រុក​ហៅថា "ត្រពាំង​បឹង​តេ" ។ ត្រពាំង​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ប្លែក ដែល​នាំ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រុក​ជិត​ខាង និង អ្នក​ដំណើរ​ណា​ដែល​បាន​ទៅ​ដល់​ទី​នោះ ចាប់​អារម្មណ៍​គ្រប់​ៗ គ្នា ។ ទំហំ​ត្រពាំង មិន​ជា​ធំ​ប៉ុន្មាន​ទេ ប្រមាណ​ជា​មាត់​រង្វះ ១០០ ម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ។ មាត់​ត្រពាំង​ជុំ​វិញ មាន​កក់​ដុះ​ខ្នាន់​ខ្នាប់ ពុំ​ដែល​មាន​សត្វ​ធាតុ​ណា​មួយ ចូល​ទៅ​ស៊ី ទៅ​រុករាន​ឡើយ, ឯ​ដី​ត្រង់​ដុះ​កក់​នោះ មាន​សភាព​ទន់​ជ្រាយ ល្មម​ដើរ​បាន ឥត​ផុង​ជើង​ទេ តែ​ទៅ​ដល់​កណ្ដាល​ត្រពាំង បែរ​ជា​មាន​ត្រឹប​មួយ​ដុំ ដុះ​ស្មៅ​ខ្លះ កក់​ខ្លះ ហើយ​ដី​នោះ ជា​ភក់​មមោក​ស្មោះ ។ បើ​គេ​ចង់​ឆ្លង​ត្រឹប​នេះ ទាល់​តែ​យក​ឈើ​វែង​ៗ ដាក់​គង រួច​ដើរ​សួ​ពី​លើ​ឈើ​នោះ​ទើប​បាន ។ មាន​អ្នក​ស្រុក​និយាយ​បន្ថែម​ទៀត​ថា កាល​ជំនាន់​បារាំង នៅ​ជា​អាណា​ព្យាបាល​ប្រទេស​ខ្មែរ កាល​នោះ បារាំង​ទៅ​ពិនិត្យ​មើល ប្រុង​នឹង​ធ្វើ​ស្ពាន​ឆ្លង ហើយ​បុក​សសរ​ស្ពាន​ចំ​កណ្ដាល​ត្រពាំង ។ ពេល​នោះ គេ​ឃើញ​មាន​ដូច​ផ្សែង​ចំហាយ ហុយ​ៗ ចេញ​ពី​ត្រឹប​នេះ​មក ។ លុះ​គេ​ពិនិត្យ​សង្កេត ក្នុង​ត្រឹប​កណ្ដាល​នេះ​ទៅ ឃើញ​មាន​ថ្ម​ដុំ​មូល​ៗ ជា​ច្រើន​ដុំ សំបក​ក្រៅ​ក្រហម​ៗ របៀប​ដូច​ជា​ថ្ម​បាយ​ក្រៀម ឯ​សាច់​ថ្ម​ខាង​ក្នុង​ពណ៌​ស​ក្បុស ហើយ​នៅ​ចន្លោះ​ៗ ថ្ម​នោះ មាន​ទឹក​ថ្លា​ហូរ​រហែង​ៗ ចេញ​ពី​រន្ធ​ថ្ម​មក​ផង ។ គម្រោង​ការ​ស្ថាបនា​ស្ពាន ពី​ជំនាន់​នោះ ក៏​ពុំ​បាន​សម្រេច​ឡើយ ។ ដោយ​ឃើញ​មាន​លក្ខណៈ​ប្លែក ហើយ​ជា​ធម្មតា នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​យើង តែ​មាន​ទី​កន្លែង​ប្លែក​ៗ យ៉ាង​នេះ ប្រាកដ​ជា​មាន​រឿង​ព្រេង​និទាន​ប្រចាំ​ទី​កន្លែង​នោះ​ជា​មិន​ខាន, ហេតុ​នេះ ក្រុម​ជំនុំ​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ ដែល​ត្រូវ​រាវ​រក​ឯកសារ​តម្កល់​ទុក ក៏​បាន​អំពាវនាវ ស៊ើប​សួរ​រក​រឿង​ព្រេង​ស្ដី​ពី​ត្រពាំង​បឹង​តេ នេះ​ឡើង ។ ជា​ភ័ព្វ​ល្អ លោក ទា-ញ៉ុញ ស្នងការ​ក្រុម​ព្រះ​នគរ​បាល​ជាតិ លោក​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ជួយ​រាវ​រក​រឿង​នេះ​ផង ព្រោះ​លោក​ធ្លាប់​ទៅ​ឃើញ​នឹង​ភ្នែក កាល​ដែល​លោក​ទៅ​បំពេញ​មុខ​ការ​នៅ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន លោក​យក​ប្រដាប់​ថត​សំឡេង​មួយ មក​ចាក់​ជូន​ក្រុម​ជំនុំ​ស្ដាប់ ដែល​លោក​បាន​ថត​សំឡេង​របស់​លោក ទូច-វ៉ាន់ ភ្នាក់ងារ​ក្រុម​នគរបាល​ក្រុង​កំពង់ស្ពឺ និទាន​ហូរ​ហែ​អំពី​រឿង​ព្រេង​នេះ ។ ដំបូង លោក ទូច-វ៉ាន់ បញ្ជាក់​ពី​ពេល​វេលា​ថា កាល​នោះ​លោក​បាន​ត្រូវ​រាជការ​ខេត្ត ចាប់​ឲ្យ​ទៅ​បំពេញ​បេសកកម្ម តាម​ស្រុក​ឃុំ​នានា​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ជា​មួយ​ដំណើរ​ពិនិត្យ​ការ​នៃ​លោក​ប្រមុខ​ខេត្ត ។ ពេល​យប់​មួយ នៅ​សំណាក់​ក្នុង​ឃុំ​សង្កែ​សាទប លោក​ក៏​បាន​សួរ​ទៅ​អ្នក​ស្រុក​ដែល​មក​ចោម​រោម​ថា : ពូ-មីង​ណា​ចេះ​ចាំ​រឿង​រ៉ាវ​អ្វី សុំ​និទាន​មក ចែក​ចាយ​គ្នា​ស្ដាប់​កែ​អផ្សុក ។ កាល​នោះ មាន​តា​ម្នាក់ អាយុ ៧០ ប្លាយ បាន​ឆ្លើយ​ថា គាត់​ចេះ​រឿង​ត្រពាំង​បឹង​តេ ព្រោះ​គាត់​ធ្លាប់​ស្ដាប់​ម្ដាយ​គាត់ និទាន​ពី​ដើម​មក ។ រឿង​នោះ មាន​សេចក្ដី​សង្ខេប ដូច​ត​ទៅ​នេះ ៖ កាល​ពី​បុរាណ​ព្រេង​ព្រឹទ្ធ យូរ​យារ​ណាស់​មក​ហើយ មាន​សេដ្ឋី​ម្នាក់ មាន​ទ្រព្យ​យ៉ាង​ស្ដុក​ស្ដម្ភ មាន​ភូមិ​ករ រស់​នៅ​ត្រង់​ត្រពាំង​បឹង​តេ​នេះ ។ សេដ្ឋី​ទាំង​ពីរ​នាក់​ប្ដី​ប្រពន្ធ ពិត​មែន​តែ​សម្បូណ៌​សម្បត្តិ​ទ្រព្យ ប៉ុន្តែ​មាន​ចិត្ត​កំណាញ់​ពន់​ពេក​ណាស់ ។ ភោគ​សម្បត្តិ​ចូល​មក​ទាំង​អម្បាល​ម៉ាន មិន​ងាយ​ចំណាយ​ឲ្យ​របេះ​ទៅ​វិញ​ទេ ទោះ​បី​ការ​ចំណាយ​នោះ ជា​ការ​ចាំ​បាច់​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ហើយ​ពុំ​សូវ​ចេះ​យោគ​យល់​មុខ​អ្នក​ក្រ​ខ្សត់​ទាំងឡាយ​ផង ។ សេដ្ឋី មាន​កូន​ពីរ​នាក់ ប្រុស​បង ស្រី​ប្អូន ដែល​ជា​ទី​ពេញ​ចិត្ត​ណាស់ ទៅ​ណា​មក​ណា​ម្ដង​ៗ មាន​រទេះ​ពិសេស ដែល​បិទ​មាស​ដាំ​ពេជ្រ ដាំ​ត្បូង​ភ្លឺ​ឆ្អិន​ឆ្អៅ ជា​យាន​យ៉ាង​ប្រសើរ នាំ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រុក​ទូទៅ នឹក​ស្ងើច​ដល់​ភោគ​សម្បត្តិ នៃ​សេដ្ឋី​នេះ​ពន់​ពេក​ណាស់ មាន​មនុស្ស​ជា​បរិវារ​នោះ ៥០០ នាក់ ព្រម​ទាំង​គោ​រទេះ​សេះ​ដំរី ៥០០ មួយ​មុខ ជា​ធនធាន​ផង ។ នៅ​ក្នុង​ស្រះ​ខាង​ក្រោយ​ផ្ទះ ដែល​មាន​ទឹក​ថ្លា​ឆ្វង់ សម្រាប់​ជា​ទី​សម្រាក​លំហែ​ទុក្ខ​សោក​នៃ​គ្រួសារ, សេដ្ឋី​នោះ មាន​ចិញ្ចឹម​ក្រពើ​មួយ​យ៉ាង​ធំ ។ ប្រប​មាត់​ស្រះ មាន​ដី​ទួល​មួយ​កន្លែង ដែល​ជា​ទី​តាំង​ខ្ទម​អ្នកតា​រក្សា​ក្រពើ រក្សា​ភូមិ​ករ​នោះ​ទាំង​មូល ។ គ្រួសារ​សេដ្ឋី​ក្ដី គ្រួសារ​អ្នក​ព្រៀងលាន​ជិត​ខាង​ក្ដី រមែង​មក​បែរ​បន់​អ្នកតា​នេះ ឲ្យ​បាន​សម្រេច​សម​ប្រាថ្នា​រៀង​ៗ ខ្លួន ។ ថ្ងៃ​មួយ សេដ្ឋី​និយាយ​ពិគ្រោះ​នឹង​ភរិយា​ថា ៖ ឱ ភាណ​អើយ ! កូន​ប្រុស​កូន​ស្រី​យើង ធំ​ល្មម​មាន​គូ​ស្រករ​រៀង​ខ្លួន​ហើយ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ទៅ​ឃើញ​ថា បើ​យើង​ទៅ​ដណ្ដឹង​កូន​អ្នក​ដទៃ មក​ផ្សំ​ផ្គុំ​នឹង​កូន​ប្រុស​យើង ឬ ទុក​កូន​ស្រី​យើង​ជា​គូ​នឹង​កូន​អ្នក​ដទៃ​ទៅ ឃើញ​ថា យើង​ពិត​ជា​លំបាក​ខាត​បង់ ចែក​រំលែក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ជា​មិន​ខាន ។ ហេតុ​នេះ កុំ​ឲ្យ​លំបាក គួរ​តែ​យើង​រៀប​ផ្សំ​ផ្គុំ​កូន​ស្រី​កូន​ប្រុស​យើង​ទាំង​ពីរ ជា​ប្ដី​ប្រពន្ធ​តែ​ម្ដង​ទៅ ដើម្បី​នៅ​ថែ​ទាំ​សម្បត្តិ​យើង​តទៅ ។ កាល​បើ​ប្រពន្ធ​បាន​ស្ដាប់​ប្ដី​ហើយ សម​នឹង​ចិត្ត​មច្ឆរិយៈ​កំណាញ់​របស់​គាត់​ផង ក៏​ព្រមព្រៀង​តាម​ប្ដី ហើយ​ក៏​ចាត់​ការ​ធ្វើ​រោង​ក្រសាល អញ្ជើញ​ភ្ញៀវ​ជិត​ឆ្ងាយ មក​ក្នុង​ពិធី​អាពាហ៍ពិពាហ៍​កូន​ប្រុស-ស្រី​នេះ ។ កាត់​តែ​ជិត​ដល់​ថ្ងៃ​ណាស់​ហើយ ប្រពន្ធ​សេដ្ឋី នឹក​ស្ដាយ​ប្រាក់​កាស ដែល​នឹង​ចំណាយ​ទិញ​ម្ហូប​អាហារ ក្នុង​ពេល​រៀបចំ​ការ​កូន ទើប​គាត់​នឹក​ឃើញ​គំនិត​មួយ និយាយ​ពិគ្រោះ​ទៅ​វិញ​ថា ៖ - ឱ ភាណ​អើយ ! ក្នុង​ពេល​រៀប​ការ​កូន​យើង​នេះ ខ្ញុំ​ស្ដាយ​ប្រាក់​ទិញ​ម្ហូបម្ហា​ណាស់ បើ​យើង​កាប់​គោ​ក្របី ក៏​ឃើញ​ថា​នឹង​ខាត​បង់​សត្វ​ដែល​ជួយ​ធ្វើ​ការ​រក​ស៊ី​យើង​ដែរ ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំ​យល់​ថា បើ​យើង​សម្លាប់​ក្រពើ ដែល​យើង​ចិញ្ចឹម​នៅ​ក្នុង​ស្រះ​ក្រោយ​ផ្ទះ យក​សាច់​វា​មក​ធ្វើ​ម្ហូប​លៀង​ភ្ញៀវ​វិញ ខ្ញុំ​យល់​ថា​មិន​ខាត​បង់​ឡើយ ។ ព្រោះ​សព្វ​ថ្ងៃ ក្រពើ​គ្មាន​បាន​ជួយ​រក​ស៊ី​អ្វី​យើង​ទេ ។ សេដ្ឋី ឮ​ពាក្យ​ប្រពន្ធ ពេញ​ចិត្ត​ណាស់ ទើប​ម្នីម្នា​ចាត់​ឲ្យ​អ្នក​បម្រើ​ការ សម្លាប់​ក្រពើ យក​សាច់​ធ្វើ​ម្ហូប តាម​គំនិត​ប្រពន្ធ​គិត ។ និយាយ​ពី​បាវ​ស្រី​ម្នាក់ របស់​សេដ្ឋី ឈ្មោះ​នាង​តី ដែល​ជា​អ្នក​ឲ្យ​អាហារ​ដល់​ក្រពើ​រាល់​ៗ ថ្ងៃ, យប់​មួយ​នាង​យល់​សប្ដិ​ឃើញ​អ្នកតា​រក្សា​ក្រពើ​មក​ប្រាប់​ថា "តី​ឯង​កុំ​ស៊ី​ការ​កូន​សេដ្ឋី​ឲ្យ​សោះ​ហ្នា៎ ! ព្រោះ​ការ​នេះ​គេ​កាប់​ក្រពើ​យក​សាច់​លៀង​ភ្ញៀវ​ហើយ ហើយ​តី​ឯង​ចាំ​មើល​ចុះ អ្នក​ណា​ស៊ី​ការ​នេះ​ខ្លះ នឹង​ឃើញ​ទាន់​ហន់​ភ្លាម​ជា​មិន​ខាន" ។ នាង​តី ភ្ញាក់​ឡើង​សញ្ជឹង​គិត​តែ​ម្នាក់​ឯង ។ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​គេ​រៀប​ការ​គគ្រឹក​គគ្រេង មាន​ភ្ញៀវ​ជិត​ខាង​មក​អ៊ូ​អរ នាង​តី គេច​វេះ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​បាត់​ទៅ ។ ពេល​កំពុង​ស៊ី​ផឹក​អ៊ឹកធឹក​ជួប​ជុំ​គ្នា​នោះ ស្រាប់​តែ​ព្រះ​ធរណី​ស្រុត​ទាំង​ផែន ចំ​ត្រង់​ផ្ទះ​សេដ្ឋី ដែល​កំពុង​ការ​កូន លិច​បាត់​អស់ ។ នាង​តី កាល​បើ​ឃើញ​ហេតុ​អស្ចារ្យ​ដូច្នេះ នាង​ព្រួយ​ចិត្ត រលឹក​អាល័យ​ដល់​ចៅហ្វាយ​ក្មេង​ៗ ទាំង​ពីរ​នាក់ ដែល​ធ្លាប់​មាន​ចិត្ត​សន្ដោស មេត្តា​ដល់​ខ្លួន​កាល​ពី​មុន​រៀង​មក ។ ស្វាង​ពី​សោក​ហើយ នាង​នឹក​ដល់​គុណ​អ្នកតា ដែល​បាន​មក​ប្រាប់​នាង ឲ្យ​ជៀស​ផុត​ពី​គ្រោះ​ថ្នាក់ ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ នាង​ក៏​ទៅ​កោរ​សក់​ថ្វាយ​អ្នកតា ជា​ការ​តប​ស្នង​សង​គុណ​អ្នកតា​វិញ ។ មុន​នឹង​កោរ នាង​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​ស្រះ​កក់​សក់​ឲ្យ​ជោក គឺ​ស្រះ​ជា​លំនៅ​របស់​ក្រពើ​ប្រប​នឹង​ខ្ទម​អ្នកតា ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​ស្រះ​នេះ សព្វ​ថ្ងៃ អ្នក​ស្រុក​ហៅថា "ត្រពាំង​កក់" គឺ​ជា​ត្រពាំង​ដែល​នាង​តី​កក់​សក់ ។ រួច​នាង​ឡើង​ទៅ​លើ​ទួល​កោរ​សក់​ទៀត បាន​ជា​ទួល​នេះ គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា "ទួល​កោរ​សក់​នាង​តី" ដែល​ហៅ​ក្លាយ​ៗ មក​ថា "ទួល​កោរ​នាង​តី" ជាប់​រហូត​សព្វ​ថ្ងៃ ។ ដោយ​នឹក​អាល័យ​ម្ចាស់​ស្រី-ប្រុស​ពុំ​មាន​ភ្លេច នាង​តី​ក៏​ទៅ​តាំង​លំនៅ​ក្បែរ​កន្លែង​ព្រះ​ធរណី​ស្រូប​ផ្ទះ​សេដ្ឋី ដែល​ស្រុត​ទៅ​ជា​ត្រពាំង​ធំ​មួយ គឺ​ជា​ត្រពាំង​ដែល​គេ​ហៅ​ថា "ត្រពាំង​បឹង​តេ" សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន មាន​បុរស​ម្នាក់​មក​ទាក់​ទង ដណ្ដឹង​នាង​តី​ធ្វើ​ជា​ប្រពន្ធ បាន​នៅ​ជា​មួយ​គ្នា​ជា​សុខ​សាន្ត ប្រកប​របរ​ដំណាំ​ដាំ​ដុះ​ផ្សេង​ៗ ។ ដល់​នាង​តី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​បាន​៦​ខែ ឬ​បុរស​នោះ ក៏​នឹក​ឃើញ​ការ​នឿយ​ណាយ ក្នុង​កង​ទុក្ខ​នា​លោកីយ៍ ក៏​លួច​រត់​ចោល​ប្រពន្ធ ទៅ​បួស​ធ្វើ​ជា​អ្នក​សច្ចំ នៅ​ឯ​ភ្នំ​ខ្ជោល ។ ចំណែក​នាង​តី នាង​នៅ​តែ​ម្នាក់​ឯង រហូត​ដល់​គ្រប់​ខែ ហើយ​ក៏​សម្រាល​បាន​កូន​ប្រុស​មួយ ។ វេលា​ប្រសូតិ​បុត្រ អ្នក​ភូមិ​ជិត​ខាង​មក​ជួយ​អប​អរ​សាទរ ក៏​សន្មត​នាម​កូន​នេះ​ថា "បុត្ត​កុមារ" ។ កាល​បើ​ចម្រើន​វ័យ​បាន ១៣ ឆ្នាំ បុត្ត​កុមារ ចេះ​តែ​សួរ​រក​ឪពុក លុះ​សួរ​ញឹក​ញយ​ពេក ម្ដាយ​ក៏​ប្រាប់​តាម​ត្រង់​ថា "ឪពុក​ឯង ទៅ​បួស​ចម្រើន​មេត្តា​ភាវ​នា នៅ​ឯ​ភ្នំ​ខ្ជោល​នោះ​ទៅ​ហើយ បើ​ឯង​ចង់​ឃើញ ត្រូវ​ដើរ​ស្វែង​រក​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​ទៅ កាល​បើ​ឃើញ​ហើយ ត្រូវ​ឯង​រំលឹក​ពី​រឿង​ដើម​របស់​ម្ដាយ នៅ​ពេល​ដែល​ជួប​នឹង​ឪពុក​ឯង​កាល​ពី​ដំបូង​នោះ ប្រាប់​ឲ្យ​ហូរ​ហែ​ទើប​គេ​ស្គាល់" ។ នាង​និយាយ​រឿង​ដើម​របស់​ខ្លួន ប្រាប់​កូន​សព្វ​គ្រប់​ហើយ កូន​ក៏​លា​ចេញ​ទៅ ។ បុត្ត​កុមារ ស្វែង​រក​ឪពុក អស់​ពេល​យ៉ាង​យូរ​ក្នុង​ព្រៃ ទើប​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​តាបស​មួយ​អង្គ គង់​ភាវនា​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ លើ​ផែន​ថ្ម​មួយ​ផ្ទាំង​ធំ ។ កុមារ ថ្វាយ​បង្គំ​ហើយ ក៏​រាយ​រាប់​សព្វ​គ្រប់ ឲ្យ​តាបស​ស្ដាប់ ។ តាបស​ពុំ​ទាន់​ជឿ​ជា​កូន​ទេ ក៏​តាំង​អធិដ្ឋាន​ថា "ប្រសិន​កុមារ​នេះ ជា​កូន​ខ្ញុំ​មែន កាល​ណា​ខ្ញុំ​ទះ​កុមារ​មួយ​ដៃ​ទៅ សុំ​ឲ្យ​កុមារ​អណ្ដែត​មក​លើ​ស្មា​ខ្ញុំ" ។ ថា​ហើយ តាបស​យក​ដៃ​ស្ដាំ​ទះ​ទៅ ស្រាប់​តែ​កុមារ​អណ្ដែត​មក​នៅ​លើ​ស្មា​ឆ្វេង ដូច​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា, ទើប​តាបស ជឿ​ថា​ជា​កូន​ខ្លួន​ពិត តាំង​ពី​នោះ​មក ។ តាបស ចាប់​បង្រៀន​វិជ្ជា​សិល្ប​សាស្ត្រ ដល់​កូន​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ។ លុះ​ប្រមាណ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ត​មក, កូន​ក៏​សុំ​លា​ឪពុក ទៅ​រក​ម្ដាយ​វិញ, ឪពុក គ្មាន​អ្វី​ជា​ប្រសើរ​ទុក​ជា​កេរ្តិ៍​ឡើយ មាន​តែ​គ្រាប់​ត្រសក់​បី​គ្រាប់ ហុច​ទៅ​ឲ្យ​កូន ហើយ​ផ្ដាំ​ថា "គ្រាប់​ត្រសក់​បី​គ្រាប់​នេះ នឹង​ផ្ដល់​កិត្តិយស​យ៉ាង​ធំ ឲ្យ​កូន​នៅ​ពេល​មុខ​ជា​ប្រាកដ ដល់​កូន​ដាំ​ទៅ​ហើយ បាន​ផ្លែ​ជា​ដំបូង ត្រូវ​តែ​បេះ​ផ្លែ​នោះ យក​ទៅ​ថ្វាយ​ស្ដេច​កុំ​ខាន1, ឯ​ទី​កន្លែង​ដាំ ត្រូវ​ដាំ​នៅ​មាត់​ត្រពាំង ដែល​ជា​លំនៅ​ស្ថាន​របស់​ម្ដាយ​ឯង ហើយ​ត្រូវ​សន្មត​ហៅ​កន្លែង នោះ​ថា "បឹង​តី​ៗ" តាម​ឈ្មោះ​ម្ដាយ​ឯង​រហូត​ទៅ ។ កុមារ​ថ្វាយ​បង្គំ​ឪពុក​បី​ដង លា​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ទៅ​រក​ម្ដាយ ដែល​កាន់​តែ​ចាស់ ហើយ​ក៏​ប្រាប់​ម្ដាយ ឲ្យ​សន្មត​នាម​ត្រពាំង​ក្បែរ​ផ្ទះ​នេះ ហៅ​ថា​បឹង​តី​ៗ តាម​បណ្ដាំ​ឪពុក, បាន​ជា​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ក្លាយ​ទៅ​ជា "បឹង​តេ" ទៅ​វិញ ។ រឿង​រ៉ាវ​ដើម នៃ​បឹង​តេ មាន​ប៉ុណ្ណេះ​ឯង គឺ​កើត​មក​ពី​ពាក្យ បណ្ដាំ​តាបស​ឫសី សន្មត​តាម​ឈ្មោះ​នាង​តី ដែល​ជា​អ្នក​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​មាត់​ត្រពាំង គឺ​ជា​កន្លែង​ដែល​ព្រះ​ធរណី ស្រុត​ស្រូប​យក​ពួក​សេដ្ឋី​ទ្រឹស្ដិស្មូរ ខុស​ប្រពៃណី​នេះ​ឯង ។

រឿង ភ្នំ​សែន​ហាន

រឿង ភ្នំ​សែន​ហាន (នៅ​ខេត្ត​កំពត) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ១០៣ - ១០៤ នៅ​ខេត្ត​កំពត ក្នុង​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មាន​ភ្នំ​មួយ​ឈ្មោះ "ភ្នំ​សែន​ហាន" តាំង​នៅ​ទិស​ខាង​លិច​វត្ត​អង្គរ​ជ័យ ឃុំ​អង្គរ​ជ័យ ស្រុក​អង្គរ​ជ័យ (អតីត​ស្រុក​បន្ទាយ​មាស) ខេត្ត​កំពត ចម្ងាយ​ពី​វត្ត​នេះ​ប្រមាណ ៣ គីឡូម៉ែត្រ ។ ភ្នំ​នោះ មាន​បណ្ដោយ​ប្រមាណ ១០ គ.ម. ទទឹង​ប្រហែល​ជា ៥ គ.ម. កម្ពស់​តាម​ចម្ងាយ​ផ្លូវ​ដើរ​ឡើង​ពី​ជើង​ភ្នំ​ដល់​កំពូល​ប្រមាណ ២ គ.ម. ហើយ​មាន​ដើម​រុក្ខជាតិ​គ្រប់​មុខ ដុះ​នៅ​លើ​ភ្នំ​នោះ​ណែន​ណាន់​តាន់​តាប់ ។ នៅ​ក្បែរ​ជើង​ភ្នំ មាន​ជ្រោះ​មួយ ឈ្មោះ​ជ្រោះ​ស្លា ស្ថិត​នៅ​ខាង​លិច​វត្ត​អង្គ​ពន្លឺ ដែល​មាន​ទឹក​ពណ៌​ខៀវ​ថ្លា​ហ្វង់ គួរ​ជា​ទី​រីករាយ​សប្បាយ ជា​លំនៅ​នៃ​ពួក​មច្ឆជាតិ​ទាំងឡាយ ។ ភ្នំ​នេះ បាន​ជា​មាន​ឈ្មោះ​ថា "សែន​ហាន" ដោយ​មាន​រឿង​ព្រេង​ដែល​អ្នក​ស្រុក​និទាន​ត​ៗ មក ថា ៖ សម័យ​ពី​ព្រេង​នាយ ក្នុង​គ្រា​មួយ ដែល​អ្នក​ស្រុក​អំណត់​ណាស់ មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នាក់ នាំ​គ្នា​ទៅ​រក​ស៊ី​ធ្វើ​ការ​នៅ​ជើង​ភ្នំ​នោះ ដែល​ជា​ភ្នំ​ពុំ​ទាន់​មាន​ឈ្មោះ​ថា​អ្វី​នៅ​ឡើយ ហើយ​ភ្នំ​នោះ ពុំ​ទាន់​មាន​ដើម​ឈើ​ច្រើន​នៅ​ឡើយ​ផង គេ​បាន​នាំ​គ្នា​ដាំ​ដំណាំ​ផ្សេង​ៗ ជា​ច្រើន មាន ចេក ពោត ត្រាវ ដំឡូង ដូង ស្លា ជាដើម ។ ក្នុង​គ្រា​នោះ មាន​តា​ម្នាក់​ឈ្មោះ "សែន" នៅ​ធ្វើ​ចម្ការ​ក្នុង​ទី​នោះ​ដែរ ។ ពេល​ដែល​ដំណាំ​កំពុង​តែ​លូតលាស់​ល្អ ល្មម​ប្រើ​ការ​បាន ស្រាប់​តែ​មាន​ដំរី​ស្ដ​មួយ ចូល​មក​កាច់​ចេក ដក​ដំណាំ​នោះ ស៊ី​ជា​រឿយ​ៗ ។ តា​សែន គិត​ថា "បើ​អញ​មិន​រក​មធ្យោបាយ ដើម្បី​កម្ចាត់​ដំរី​នេះ​ចេញ​មុខ មុខ​តែ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​វា​នឹង​ស៊ី​ដំណាំ​នេះ​អស់​ជា​មិន​ខាន" ទើប​គាត់​ចាប់​លំពែង និង កាំបិត​ព្រា​ដេញ​ចាក់-កាប់​ដំរី​នោះ​សោះ​ឡើយ ។ កាល​ដែល​តា​សែន​សម្លាប់​ដំរី​នោះ​បាន​ហើយ អ្នក​ស្រុក​ភូមិ​ទាំង​អស់ នាំ​គ្នា​ហៅ​គាត់​ថា "តា​សែន​ក្លាហាន​ៗ" ។ លុះ​ចំណេរ​ត​ៗ មក ពេល​តា​សែន​គាត់​ធ្វើ​មរណ​កាល​ហើយ​ក្ដី ក៏​មនុស្ស​អ្នក​ស្រុក-ភូមិ នាំ​គ្នា​ហៅ​ភ្នំ​ដែល​ជា​លំនៅ​តា​សែន​នោះ​ថា "ភ្នំ​តា​សែន​ក្លាហាន" លុះ​យូរ​ៗ ត​ៗ មក​ទៀត ក៏​ហៅ​ខ្លី​មក​ត្រឹម "ភ្នំ​សែន​ហាន​ៗ" រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។

រឿង វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ

រឿង វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ (នៅ​ក្រុង​បូក​គោ) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ៩៧ - ១០១ វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ ឋិត​នៅ​លើ​ខ្ពង់​រាប​នៃ​ភ្នំ​បូក​គោ ដែល​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ រាជការ​បាន​តែង​តាំង​ជា​ទីក្រុង​ទេសចរណ៍​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់ សម្រាប់​យក​ខ្យល់​អាកាស​ស្អាត​ស្អំ​នៅ​មាត់​សមុទ្រ ។ ភ្នំ​នេះ ឋិត​នៅ​ក្នុង​ពួក​ភ្នំ​កំចាយ ពី​ដើម​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​កោះ​តូច ស្រុក​កំពត ខេត្ត​កំពត ប៉ុន្តែ​សព្វ​ថ្ងៃ គេ​កាត់​ចេញ​ដោយ​ឡែក ជា​បុរី​មួយ, ដោយ​មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ពិសេស ដាច់​ចេញ​ពី​ខេត្ត​កំពត ។ សព្វ​ថ្ងៃ ទី​ក្រុង​ថ្មី​នេះ បាន​រៀបចំ​ជា​ថ្មី​ឲ្យ​ទាន់​សម័យ, ឯ​ផ្លូវ​ថ្នល់ ដែល​លូន​ក្រវេច​ក្រវៀន​តាម​ចង្កេះ​ភ្នំ កាត់​ជ្រោះ​ភ្នំ ឡើង​ទៅ​កាន់​ខ្ពង់​បព្វតា​នេះ ក៏​បាន​ក្រាល​ថ្ម​ចាក់​ជ័រ​យ៉ាង​ស្អាត​បាត រថយន្ត​តូច​គ្រប់​ធន់ បើក​បរ​បាន​គ្មាន​លំបាក​ទេ លើក​លែង​តែ​រថយន្ត​ធំ​វែង​ៗ បើក​បរ​ពុំ​បាន​ត្បិត​បត់​បែន​ពុំ​កើត ព្រោះ​ផ្លូវ​នេះ​ក្ងិចក្ងក់​ពេក ។ ផ្លូវ​ឡើង​នេះ មាន​ចម្ងាយ​ចាប់​តាំង​ពី​ត្រង់​បែក​ចេញ​ពី​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ ៣ (ផ្លូវ​កំពត​ទៅ​វាលរេញ) ទៅ មាន ៣២ គីឡូ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ផ្លូវ​បត់​បែន ហើយ​ត្រូវ​ឡើង​ជា​ដរាប​ផង រថយន្ត​បើក​ពុំ​សូវ​បាន​លឿន​ប៉ុន្មាន​ទេ ។ ពី​ដើម​ខ្ពង់​រាប​បូក​គោ ជា​កន្លែង​យក​ខ្យល់​អាកាស សម្រាប់​ជន​ជាតិ​អឺរ៉ុប ដែល​ជា​អាណា​ព្យាបាល​ស្រុក​យើង គឺ​លោក​ហ្វ្រង់ ស្វា-បូដ្វាំង ជា​រ៉េស៊ីដង់សុប៉េរីយើរ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​ចាត់​សាង ហើយ​សម្ពោធ​ជា​ផ្លូវ​ការ កាល​ពី​ឆ្នាំ ១៩២៥ ។ កាល​ពី​សម័យ​កសាង​នោះ ដោយ​ទ្រង់​យល់​ថា បារាំង​រៀបចំ​ធ្វើ​ទី​សំណាក់​អាស្រ័យ យក​ធាតុ​ត្រជាក់​សម្រាប់​ពួក​គេ​ដូច្នោះ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​យើង ក៏​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​ដល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ភ្លាម​ដែរ គឺ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សាង​អារាម​មួយ ដោយ​មាន​កូន​វិហារ​តូច​មួយ និង ចេតិយ​មួយ​ឡើង​ដែរ ។ សំណង់​វត្ត​នេះ តាំង​នៅ​លើ​ដី​ខ្ពស់​ជា​កំពូល​ភ្នំ ដ៏​មាន​ផែន​ថ្ម​ធំ​ៗ នៅ​ពាស​ពេញ ចម្លែក​ជាង​គេ គឺ​ផែន​ថ្ម​ជា​បន្ទះ​ៗ មាន​ទំហំ​បណ្ដោយ ប្រមាណ​ជាង ១០ ម៉ែត្រ និង កម្ពស់​ប្រហែល​ជិត​ដប់​ម៉ែត្រ​ដែរ ។ ទ្រង់​ទ្រាយ​ផែន​ថ្ម​នេះ មាន​ភាព​សំប៉ែត ខ្ពស់​ទ្រ​ទុង​នៅ​ឃើញ​រូប​ភាព​នៃ​ថ្ម​ទាំង ៥ ផែន​នេះ មាន​សណ្ឋាន​ដូច​សំពៅ ៥ កំពុង​បើក​ក្ដោង ហើយ​ការ​កសាង​វត្ត​នេះ ក៏​ត្រូវ​ធ្វើ​នៅ​ជាប់​ផែន​ថ្ម​នេះ​ទៀត, ទើប​អ្នក​ផង​ហៅ​ទី​នេះ​តាម​សន្មត​ថា "វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ" ។ កាល​បើ​បាន​ឈ្មោះ​នេះ​ហើយ អ្នក​ផង ក៏​ប្រឌិត​បាន​ជា​រឿង​ព្រេង​មួយ​ឡើង ដែល​ដក​ស្រង់​ពី​រឿង​មាន​ស្រាប់​មក​ហើយ គឺ​រឿង​ព្រះ​ថោង​នាង​នាគ​នោះ​ឯង មាន​ដូច​តទៅ​នេះ ៖ ក្នុង​កាល​កន្លង​យូរ​មក​ហើយ2 កាល​នោះ​មាន​ស្ដេច​ខ្មែរ​យើង​មួយ​អង្គ ព្រះ​នាម​ព្រះ​ថោង ។ រឿង​ដើម នៃ​ក្សត្រ​អង្គ​នេះ គឺ​ព្រះ​អង្គ ជា​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​មួយ​ព្រះ​អង្គ មាន​ការ​តូច​ព្រះទ័យ​នឹង​បិតា ដែល​ត្រូវ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​គោរព​បូជា​ព្រះ​អនុជ​ពៅ, ម្ល៉ោះ​ហើយ ទ្រង់​យាង​ចេញ​ពី​ព្រះ​រាជ​វាំង​ជា​មួយ​ស្ម័គ្រ​បក្ស​ពួក ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​រាជ​វាំង​ទៅ​ដល់​ឆ្នេរ​ខ្សាច់​មួយ ដ៏​មាន​ដើម​ធ្លក​មួយ​ដើម ដុះ​នា​កណ្ដាល​វាល​ខ្សាច់​នោះ ។ ព្រះ​អង្គ បញ្ឈប់​ពលរេហ៍​នៅ​ទី​នោះ សម្រាក​ព្រះ​កាយ​នៅ​ក្រោម​ដើម​ធ្លក ។ ពេល​ព្រលឹម​ស្វាង​ឡើង ព្រះ​អង្គ​យាង​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ឯង លំហែ​ព្រះ​កាយ​តាម​មាត់​សមុទ្រ​កាន់​តែ​ឆ្ងាយ​ទៅ​ៗ ស្រាប់​តែ​ឮ​សូរ​សំឡេង​មនុស្ស​អ៊ូអរ ព្រះ​អង្គ​ក៏​យាង​ទៅ​ជិត បាន​ជួប​នឹង​នាង​នាគ ដែល​កំពុង​នាំ​ភីលៀង​មក​កម្សាន្ត​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​នេះ ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​លួង​លោម​ប្រតិព័ទ្ធ នាង​នាគ​ក៏​ព្រមព្រៀង តែ​សុំ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​តោង​កន្ទុយ​នាគ ដើម្បី​ជ្រែក​ទឹក​ទៅ​កាន់​ឋាន​នាគ ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​បាទ​ភុជង្គនាគ ជា​ព្រះ​វរ​បិតា ។ លុះ​ព្រះ​អង្គ តាម​ព្រះ​នាង​ទៅ​ដល់​ឋាន​នាគ អស់​រយៈ​ពេល​ប្រាំ​ពីរ​ថ្ងៃ ក៏​សុំ​លា​ព្រះ​បិតា​ក្មេក នាំ​មហេសី​វិល​មក​ឋាន​មនុស្ស​វិញ ។ កាល​នោះ ព្រះ​បាទ​ភុជង្គនាគ ក៏​បាន​រៀបចំ​ប្រដាប់​ប្រដា ជា​ទ្រព្យ​មាន​តម្លៃ​ចំនួន​ប្រាំ​សំពៅ ដើម្បី​ដង្ហែ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ មក​គ្រប់​គ្រង​រាជ្យ​នៅ​មនុស្ស​លោក ។ សំពៅ​ទាំង​ប្រាំ​នេះ បើក​ក្ដោង​សំដៅ​ដល់​មាត់​សមុទ្រ ជាយ​ដែន​ប្រទេស​ហើយ ក៏​ចូល​ចត​តម្រៀប​គ្នា រើ​ប្រដាប់​ប្រដា​ចេញ​ពី​សំពៅ ហើយ​ដឹក​ជញ្ជូន​យក​ទៅ រក​ទី​ណា​មួយ​មាន​ដី​ទួល​ខ្ពស់ រៀបចំ​កសាង​ជា​ទីក្រុង​ឡើង ។ ឯ​សំពៅ​ទាំង ៥ នោះ ក៏​បញ្ឈរ​ទុក​សម្រាប់​ព្រះ​អង្គ​មាន​ដំណើរ​ទៅ​ណា​មក​ណា ទ្រង់​គង់​ក្រសាល​តាម​ព្រះ​ចិន្ដា ។ ពលរេហ៍​ទាំង ៥០០ នាក់ ក៏​ដង្ហែ​ព្រះ​ថោង និង នាង​នាគ ទៅ​ចាប់​ស្ថាបនា​ទីក្រុង រាជ​និវេសន៍​ទាំង​អស់​គ្នា​ទៅ នៅ​សល់​តែ​សំបក​សំពៅ ។ លុះ​អស់​កាល​ជា​យូរ​លង់​មក​ហើយ ឆ្នេរ​សមុទ្រ ក៏​ចេះ​តែ​ស្រុត​ស្រក​ឆ្ងាយ​ទៅ​ៗ, ដី​ក៏​កាន់​តែ​ដុះ​ខ្ពស់​ឡើង​ៗ, សំពៅ​ទាំង ៥ នោះ​ក៏​កឿង​ជាប់​នឹង​ច្រាំង ហើយ​យូរ​ៗ ទៅ ក៏​រឹង​ទៅ​ជា​ថ្ម​លិច​បាត់​តួ​សំពៅ​ទៅ​ក្នុង​ដី នៅ​សល់​តែ​ក្ដោង​ទាំង ៥ ដែល​គេ​ឃើញ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ នេះ​ហើយ ជា​រឿង​ព្រេង ដែល​អ្នក​ស្រុក​ប្រឌិត​ភ្ជាប់​នឹង​ស្ថាន​ភាព​វត្ត​នៅ​លើ​ភ្នំ​បូក​គោ ។ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិញ វត្ត​នេះ ពុំ​មែន​ជា​វត្ត​បុរាណ​ណាស់​ណា​ទេ គឺ​ជា​វត្ត​ថ្មី​មួយ ដែល​ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ-មុនីវង្ស ព្រះ​ចៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទ្រង់​កសាង​ឡើង កាល​ពី គ.ស. ១៩២៤ គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​រាជការ​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង គេ​ស្ថាបនា ទី​តំបន់​បូក​គោ ធ្វើ​ជា​ទី​លំហែ សម្រាក​យក​ខ្យល់​ត្រជាក់ តាម​ធាតុ​អាកាស​ស្រុក​អឺរ៉ុប ។ កាល​នោះ រាជការ​បារាំង គេ​បាន​ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះ​ករុណា​ជា​អម្ចាស់​ជីវិត នូវ​ទី​កន្លែង​មួយ សម្រាប់​ព្រះ​អង្គ​ស្ថាបនា​ជា​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់​មួយ​នៅ​បូក​គោ​នោះ ដូច្នេះ​ហើយ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ព្រះ​ទ័យ កសាង​ជា​វត្ត​មួយ​នេះ​ឡើង ដោយ​ជ្រើស​រើស​យក​ទី​ទួល ដែល​នៅ​ជាប់​នឹង​ផែន​ថ្ម ៥ សន្លឹក​ធំ​ៗ នោះ សង់​ជា​ព្រះ​វិហារ​មួយ​តូច តែ​ស្អាត​ស្អំ និង ចេតិយ​តូច​មួយ​ទៀត នៅ​ពី​មុខ​ព្រះ​វិហារ​នេះ ហើយ​សន្មត​យក​នាមាភិធេយ្យ​ថា "វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ" គឺ​យក​តាម​លំនាំ ទី​កន្លែង​លើ​ទួល​នោះ ដែល​មាន​សន្លឹក​ផែន​ថ្ម​ធំ​ៗ ដូច​ជា​ក្ដោង​សំពៅ​ប្រាំ​ផ្ទាំង ឋិត​នៅ​ត្រង់​នោះ​ស្រាប់ ។ សព្វ​ថ្ងៃ បូក​គោ ជា​ទី​មនោរម្យ​មួយ​សម្រាប់​ទេសចរណ៍​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​លំហែ សម្រាក​កាយ នៅ​គ្រប់​ពេល​ដែល​ឈប់​សម្រាក, ម្ល៉ោះ​ហើយ វត្ត​សំពៅ​ប្រាំ ក៏​ទៅ​ជា​រមណីយដ្ឋាន​មួយ ដែល​គេ​ស្គាល់​ច្រើន​ដែរ ។

រឿង ភូមិ​ស្ដី​បិទ​មាស

រឿង ភូមិ​ស្ដី​បិទ​មាស (នៅ​ខេត្ត​កំពង់ធំ) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ៩៣ - ៩៦ នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ត្រពាំង​ឫស្សី ស្រុក​កំពង់​ស្វាយ ខេត្ត​កំពង់ធំ មាន​ភូមិ​មួយ ឈ្មោះ​ភូមិ​ស្ដី​បិទ​មាស តាំង​នៅ​តាម​មាត់​ស្ទឹង, បាន​ជា​មាន​នាម​ថា ភូមិ​ស្ដី​បិទ​មាស ដោយ​មាន​រឿង​ព្រេង​ដំណាល​ថា ៖ កាល​កន្លង​ជា​យូរ​អង្វែង​ឆ្នាំ​មក​ហើយ មាន​មេ​ធ្នស់​មួយ​គ្រួ គឺ​ប្ដី​ប្រពន្ធ និង កូនក្រមុំ​មួយ មាន​រូប​ស្រស់​ឆើត​ឆាយ, សំចត​នៅ​ព្រែក ធ្វើ​នេសាទ​នៅ​ក្បែរ​ខ្ទម​អ្នក​តា​ដើម​ស្ដី ។ ការ​នេសាទ របស់​មេ​ធ្នោះ​នេះ ចេះ​តែ​ចម្រើន​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ រហូត​ទាល់​តែ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ស្ដុក​ស្ដម្ភ ដោយ​របរ​នេសាទ​របស់​ខ្លួន ។ តំបន់​នោះ ជា​តំបន់​មាន​មូស​ច្រើន​ជា​អនេក, ថ្ងៃ​មួយ នៅ​ពេល​ទៀប​ពេល​យប់​មេ​ធ្នស់ បាន​ជួប​ជុំ​នឹង​គ្រួសារ​ខ្លួន​ផង និង កូន​ឈ្នួល​ខ្លួន​ផង ក៏​និយាយ​ទៅ​កាន់​កូន​ឈ្នួល​ជា​ពាក្យ​លេង​ថា : ក្នុង​បណ្ដា​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា មាន​អ្នក​ណា​អាច​ហ៊ាន​ដេក​ហាល​មូស ១ យប់​ទេ ។ ពេល​នោះ មាន​កូន​ឈ្នួល​កំលោះ​ម្នាក់ ប្រកប​ដោយ​រូប​ឆោម និង ប្រាជ្ញា​ឈ្លាសវៃ បាន​ឆ្លើយ​ទទួល​ខ្លួន​ថា : "ខ្ញុំ​ហ៊ាន" បើ​ខ្ញុំ​ដេក​ហាល​មូស ១ យប់​បាន តើ​លោក​ដង្ខៅ​ឲ្យ​អ្វី​ខ្ញុំ ។ មេ​ធ្នស់ បែប​អន់​ចិត្ត ក៏​និយាយ​តប​ទៅ​វិញ​ថា : អា​ចោលម្សៀត ឯង​ចេះ​តែ​អួត គេ​និយាយ​សួរ​ឯ​ណា​នោះ​ក៏​ឯង​រ៉ាប់រង​ដែរ ។ កូន​ឈ្នួល​កំលោះ​នោះ​ក៏​និយាយ​តប​វិញ​ថា : "បើ​ខ្ញុំ​អួត​នោះ សុំ​ឲ្យ​ដង្ខៅ​ភ្នាល់​ជា​មួយ​ខ្ញុំ​ទៅ ហ៊ាន​ដាក់​អ្វី​ក៏​ហ៊ាន​ដែរ" ។ ដង្ខៅ រឹត​តែ​ខឹង និយាយ​ថា "អញ​ដាក់​របស់​ទ្រព្យ​ដែល​អញ​មាន​ទាំង​អស់ អញ​ចុះ​ចេញ​តែ​ខ្លួន​ទេ ឲ្យ​តែ​ឯង​ហ៊ាន​ឲ្យ​អញ​ចង​ឯង ទុក​ហាល​មូស​អស់ ១ យប់​ទល់​ភ្លឺ, ចុះ​បើ​ឯង​ពុំ​ហ៊ាន ឬ ទ្រាំ​មិន​បាន​វិញ តើ​ឯង​សុខ​ចិត្ត​នៅ​បម្រើ​អញ​អស់​មួយ​ជីវិត​ឬ ? កូន​ឈ្នួល​ឆ្លើយ​ថា ខ្ញុំ​សុខ​ចិត្ត​ធ្វើ, តែ​បើ​ដង្ខៅ​សុខ​ចិត្ត ត្រូវ​ឲ្យ​កូន​ក្រមុំ​ដង្ខៅ​មក​ខ្ញុំ​ទៀត​ផង កាល​បើ​ខ្ញុំ​ឈ្នះ ។ ដង្ខៅ ថា អញ​សុខ​ចិត្ត, មិន​ខ្លាច​ទេ, បើ​ដូច្នេះ ត្រូវ​ពពួក​កម្មករ​ទាំង​អស់ ចាប់​វា​ចង​ភ្លាម​ឲ្យ​ជាប់​នឹង​ដើម​ស្ដី ក្រោយ​ខ្ទម​អ្នកតា​នេះ​ចុះ អញ​សុខ​ចិត្ត​ហើយ, អញ​ចង់​ឈ្នះ​អា​នេះ​ម្ដង, កម្មករ​ទាំង​អស់​គ្នា​ត្រូវ​ធ្វើ​បន្ទាល់​អញ​ផង ។ កូន​ឈ្នួល​នោះ ក៏​សុខ​ចិត្ត​ឲ្យ​គេ​ចង​នឹង​ដើម​ស្ដី ។ ដល់​គេ​ទាំង​អស់​គ្នា ត្រឡប់​មក​លំនៅ​វិញ កូន​ឈ្នួល​កំលោះ​នោះ ក៏​បន់​ស្រន់​អ្នកតា ដែល​នៅ​ទី​នោះ​ថា "សូម​ឲ្យ​លោក​តា​ជួយ​ខ្ញុំ​ផង ខ្ញុំ​បាន​ជា​ជ្រុល​ភ្នាល់​ជា​មួយ​ដង្ខៅ​ធ្នស់​ទៅ​ហើយ សូម​កុំ​ឲ្យ​មាន​មូស​ខាំ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​សោះ សូម​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាន​រស់​ជីវិត ហើយ​ឲ្យ​បាន​កូន​ក្រមុំ​មេ​ធ្នស់ និង មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ, បើ​បាន​ដូច​ប្រាថ្នា​មែន ខ្ញុំ​សន្យា​ថា នឹង​ទិញ​មាស​មក​បិទ​ដើម​ស្ដី​នេះ តាំង​ពី​គល់​រហូត​ដល់​ចុង ហើយ​ធ្វើ​ខ្ទម​គ្រឿង​ឈើ​ប្រក់​ក្បឿង​ថ្វាយ​លោក​អ្នក​តា​ទៀត​ផង" ។ ចំណែក​មេ​ធ្នស់ នឹក​ថា ៖ អា​កូន​ឈ្នួល ដែល​វា​ហ៊ាន​ឲ្យ​ចង​វា​ហាល​មូស​នេះ មុខ​ជា​នឹង​ស្លាប់​ដោយ​មូស​ខាំ ដោយ​សោះ​ឈាម​មិន​ខាន ។ តែ​បើ​វា​ទ្រាំ​មិន​បាន វា​ហៅ​ឲ្យ​ស្រាយ​ពាក់​កណ្ដាល​អាធ្រាត្រ​នោះ វា​មុខ​ជា​នៅ​ធ្វើ​ខ្ញុំ​បម្រើ​អញ​អស់​មួយ​ជីវិត​មិន​ខាន ។ នៅ​ពេល​យប់​នោះ អ្នក​តា​ដើម​ស្ដី លេង​បៀ​ចាញ់​អ្នកតា​ឯ​ទៀត យក​មូស​ទៅ​សង​គេ​អស់, មូស​ដែល​ធ្លាប់​តែ​មាន ដូចជា​គេ​បាច​អង្កាម ក្លាយ​ទៅ​ជា​ស្ងាត់​ឈឹង ឥត​សេស​សល់​បន្តិច​បន្តួច​ឡើយ ហើយ​ឈ្នួល​នេះ​ទៀត ក៏​គ្មាន​មូស​ខាំ​បន្តិច​សោះ​ដែរ ដោយ​ហេតុ​តែ​វា​មាន​និស្ស័យ ត្រូវ​ជា​គូ​ព្រេង​ជា​មួយ​កូន​ក្រមុំ​មេ​ធ្នស់ ហើយ​ត្រូវ​វា​ឡើង​ធ្វើ​ជា​អ្នក​មាន​ផង ។ លុះ​ភ្លឺ​ឡើង ដង្ខៅ​ធ្នស់ និង កូន​ឈ្នួល​ឯ​ទៀត​នឹក​ថា "អា​កូន​ឈ្នួល​ដែល​ចង​នៅ​ដើម​ស្ដី​នោះ វា​ស្លាប់​ស្រេច​ទៅ​ហើយ" ក៏​បបួល​គ្នា​ដើរ​ទៅ​មើល ស្រាប់​តែ​ឃើញ​អា​នោះ សើច​ដាក់​ដង្ខៅ និង កូន​ឈ្នួល​ឯ​ទៀត​ទៅ​វិញ ។ ពេល​នោះ អ្នក​ឃើញ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ក៏​កោត​ស្ញប់​ស្ញែង ខ្លាច​អំណាច​កូន​ឈ្នួល​នោះ​គ្រប់​គ្នា ។ ដង្ខៅ នឹក​អស់​សង្ឃឹម និយាយ​នឹង​កូន​ឈ្នួល​ឯ​ទៀត​ថា : កិច្ច​សន្យា​ដែល​អញ​បាន​និយាយ​គ្នា​ពី​ល្ងាច​នោះ ឥឡូវ​នេះ ទុក​ជា​កូន​ឈ្នួល​នេះ​ឈ្នះ​អញ​ហើយ ត្រូវ​អញ​លើក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ និង កូន​ក្រមុំ​អញ​ផ្សំ​ផ្គុំ​ឲ្យ​វា" ។ ក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​នោះ មេ​ធ្នស់ ឲ្យ​កាប់​ជ្រូក មាន់ ទា ធ្វើ​ម្ហូប​អាហារ​រៀបការ​កូន​ឈ្នួល និង កូន​ក្រមុំ​របស់​ខ្លួន រួច​ប្រគល់​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ និង មុខ​របរ​ដង្ខៅ​ធ្នស់ ឲ្យ​កូន​ប្រុស-ស្រី​កាន់​កាប់​តទៅ ។ ដង្ខៅ​នោះ ក៏​នាំ​ប្រពន្ធ​ចុះ​ចេញ​ទៅ​នៅ​លំនៅ​ដើម​វិញ ។ ដង្ខៅ​ធ្នស់​ថ្មី (ប្ដី​ប្រពន្ធ) និយាយ​គ្នា​ថា : "យើង​ត្រូវ​ឲ្យ​គេ​ទិញ​មាស​សន្លឹក​មក​បិទ​ដើម​ស្ដី ហើយ​ធ្វើ​ខ្ទម​ឲ្យ​អ្នកតា តាម​ដែល​បង​បាន​បន់​ស្រន់​បួង​សួង" ។ លុះ​ធ្វើ​ស្រេច​ហើយ អ្នក​តា​ទី​នោះ ក៏​មាន​ឫទ្ធានុភាព​ពូកែ ហើយ​មិន​ត្រឹម​តែ​មេ​ធ្នស់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ដែល​គោរព ទោះ​បី​អ្នក​ស្រុក ឬ​អ្នក​ដំណើរ​នានា​តាម​ដង​ស្ទឹង ក៏​គោរព​អ្នកតា​នោះ យក​ជា​ទី​ពឹង​ពំនាក់​ដែរ ។ អ្នកតា​នោះ​ក៏​មាន​ឈ្មោះ​ថា "អ្នកតា​ដើម​ស្ដី​បិទ​មាស" តាំង​ពី​ត្រឹម​នោះ​មក ។ តែ​សម័យ​ឥឡូវ​នេះ ដើម​ស្ដី​នោះ ងាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ, ឯ​ខ្ទម ដែល​មេ​ធ្នស់​ធ្វើ​នោះ ក៏​ពុក​បាក់​បែក​បាត់​ទៅ​ហើយ​ដែរ, នៅ​សល់​តែ​កន្លែង​ដើម​ស្ដី និង ខ្ទម​អ្នក​តា​ប្រក់​ស្បូវ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ព្រោះ​ហេតុ​ដូច​រៀបរាប់​នេះ បាន​ជា​ភូមិ​នៅ​តាម​មាត់​ស្ទឹង ក្បែរ​ខ្ទម​អ្នកតា​ទាំង​អស់ បាន​ជាប់​ឈ្មោះ​ថា : "ភូមិ​ដើម​ស្ដី​បិទ​មាស" ហៅ​ក្លាយ​មក​ត្រឹម​តែ "ភូមិ​ស្ដី​បិទ​មាស, ជាប់​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ឯង ។

រឿង ព្រេង​ភ្នំ​ស្រី​វ‌ិបុលកេរ្តិ៍

រឿង ព្រេង​ភ្នំ​ស្រី​វ‌ិបុលកេរ្តិ៍ (នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ៨៥ - ៩២ ភ្នំ​ស្រី​វិបុលកេរ្តិ៍ ជា​ឈ្មោះ​ភ្នំ​តូច​មួយ រាង​ពង​ក្រពើ មាន​កម្ពស់ ប្រមាណ​ជា​សាមសិប​ប្លាយ​ម៉ែត្រ ។ សព្វ​ថ្ងៃ​ភ្នំ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​បល្ល័ង្ក ស្រុក​សូទ្រ​និគម (សៀមរាប) ។ នៅ​ជើង​ភ្នំ មាន​វត្ត​មួយ អ្នក​ស្រុក​ហៅថា "វត្ត​ត្រាច" ខ្លះ​ហៅ​រួម​ទាំង​ភ្នំ​ផង​ថា "ភ្នំ​វត្ត​ត្រាច ឬ ភ្នំ​ត្រាច" ក៏​មាន ដោយ​សន្មត​តាម​ទី​កន្លែង​នេះ មាន​ដុះ​ដើម​ត្រាច ជាដើម ។ ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ភ្នំ​នេះ ត្រូវ​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ ៦ ពី​ភ្នំពេញ ឆ្ពោះ​ទៅ​សៀមរាប ហើយ​បែក​ចូល​ត្រង់​ភូមិ​រលួស ដែល​មាន​ផ្សារ​មួយ, បត់​ចូល​ទៅ​ខាង​ឆ្វេង​ដៃ សសៀរ​តាម​ផ្លូវ​មុខ​សាលា​សូទ្រ​និគម ។ ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ៧ គីឡូម៉ែត្រ នៅ​ទិស​ខាង​ជើង​នៃ​សាលា​ស្រុក ក៏​នឹង​បាន​ដល់​ទី​នេះ ។ ឯ​ផ្លូវ​លំ​នេះ​សោត មាន​សភាព​ស្អាត​ស្អំ រថយន្ត​គ្រប់​ធុន អាច​ចេញ​ចូល​បាន​គ្រប់​រដូវ ។ កាល​បើ​គេ​បាន​ទៅ​ដល់​ភ្នំ​នេះ​ហើយ ជា​បឋម គេ​ប្រទះ​ឃើញ​វត្ត​មួយ មាន​រាង​សមរម្យ នៅ​កណ្ដាល​ធម្មជាតិ​យ៉ាង​ស្រស់ ។ តាម​ព័ត៌មាន​ពី​អ្នក​ស្រុក​និយាយ​ថា វត្ត​នេះ ពី​ដើម​នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​ឯ​នោះ​ទេ, ប៉ុន្តែ​ដោយ​ហេតុ មាន​និមិត្ត​អាក្រក់ ព្រះ​សង្ឃ​ចេះ​តែ​មាន​ជំងឺ លោក​គ្រូ​ចៅ​អធិការ​ចេះ​តែ​អារឹស ។ ដូច្នេះ​ហើយ បាន​ជា​គេ​រុះ​រើ​កុដិ សាលា យក​មក​សង់​នៅ​ជើង​ភ្នំ​វិញ កាល​ពី​រវាង​ជាង ៤០ ឆ្នាំ​មុន​នេះ, ទុក​តែ​ព្រះ​វិហារ​មួយ នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​រហូត​មក ។ មាន​តែ​ជណ្ដើរ​ពីរ ទេរ​ស្រួល ឡើង​ទៅ​កាន់​កំពូល​ភ្នំ គឺ​ជណ្ដើរ​ខាង​លិច និង ខាង​ជើង ។ នៅ​ក្បាល​ជណ្ដើរ​ខាង​លិច មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ថ្ម​បែប​រចនា​ខ្មែរ​បុរាណ ហើយ​មាន​ចម្លាក់​រូប​ផ្សេង​ៗ នៅ​ជាប់​នឹង​ថ្ម​នោះ​ផង, ជា​ពិសេស គឺ​នៅ​នឹង​ផ្ដែ ។ បណ្ដា​រូប​ចម្លាក់​ទាំង​នោះ មាន​រូប​មួយ ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​ព្រេង​ប្រចាំ​ភ្នំ​នេះ គឺ​រូប​មនុស្ស​ប្រុស​ដេក​ទ្រ​មឈូស ដែល​យើង​នឹង​អធិប្បាយ​រឿង​ជា​ហូរ​ហែ​ទៅ​ខាង​មុខ ។ នៅ​ពី​មុខ​ព្រះ​វិហារ មាន​រាង​ប្រាសាទ​បាក់​បែក ក៏​មាន​គង់​នៅ​ជា​ប្រាង្គ​តូច​មួយ ជា​មួយ​គំនរ​ថ្ម ដែល​ធ្លាក់​ប្រគីងប្រគង​គ្នា រុះ​រាយ​នៅ​ជុំ​វិញ​នោះ ។ នៅ​ក្នុង​ប្រាង្គ​សិលា​នេះ គេ​ឃើញ​មាន​តម្កល់​សិវ​លិង្គ និង យោនី​នាង​ឧមា​ភគវតី ដែល​ឥឡូវ​នេះ មាន​ធូលី​រុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​សារ​គ្មាន​នរណា​គោរព​បូជា ដូច​កាល​ពី​ជំនាន់​ដើម​ឡើយ ។ ជិត​ខាង​ប្រាង្គ​សិលា​នេះ​ទៀត មាន​ចេតិយ​ចាស់​ៗ ជា​ច្រើន ទំនង​ជា​សាង​ឡើង​រាប់​រយ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ដែរ តែ​ពុំ​មែន​ស្រករ​គ្នា​នឹង​ប្រាង្គ​សិលា​ទេ គឺ​ក្រោយ​មក​ជា​ច្រើន​សតវត្ស ព្រោះ​បែប​រចនា ជា​រចនា​របស់​ខ្មែរ​ជំនាន់​ឧត្ដុង្គ ក្រុង​លង្វែក​ប៉ុណ្ណោះ ។ តាម​អ្នក​ស្រុក​ឲ្យ​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​ថា ពី​ដើម នៅ​ចំ​ពី​មុខ​ព្រះ​វិហារ មាន​រូប​ថ្ម​មួយ​ធំ ជា​រូប​មនុស្ស​ស្រី ដេក​អាក្រាត​ខ្លួន អ្នក​ស្រុក​សន្មត​ហៅ​ថា រូប "នាង​សន្ធមា"2 ដែល​មាន​ឫទ្ធិ​ខ្លាំង​ក្លា​ណាស់ ។ ចាស់​ៗ ដំណាល​ថា បើ​នរណា​មួយ ដើរ​ទៅ-មក​កាត់​មុខ​នេះ ហើយ​មិន​បាន​គោរព​បូជា​ទេ, រូប​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ចុក​ពោះ ឈឺ​ថ្កាត់​ផ្សេង​ៗ មួយ​រំពេច ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​មក​ដល់​សម័យ​លោក​គ្រូ​ចៅ​អធិការ ព្រះ​នាម​សៅ (ជាង ៤០ ឆ្នាំ​ហើយ) លោក​ឲ្យ​គេ​គាស់​រំលើង​យក​រូប​នេះ ទៅ​បោះ​ចោល​នៅ​ឯ​ក្នុង​ព្រៃ​ខាង​កើត​ព្រះ​វិហារ ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ៥០០ ម៉ែត្រ ។ ចាប់​តាំង​ពី​នោះ​មក រូប​នេះ ក៏​លែង​បាន​រុកកួន​ដល់​អ្នក​ស្រុក​អ្នក​ភូមិ​ទៀត​ទៅ តែ​អ្នក​ស្រុក​មិន​ដែល​ហ៊ាន​ទៅ​ចូល​ព្រៃ ចំ​កន្លែង​ចោល​រូប​ថ្ម​ឡើយ ។ ដូច​នេះ ព្រៃ​មួយ​ដុំ​នេះ​ក៏​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ព្រៃ​រហោ​ស្ថាន​រហូត​មក ។ ឥឡូវ យើង​ងាក​បែរ​ទៅ​អធិប្បាយ​អំពី​រឿង​ព្រេង​ម្ដង ។ រឿង​ព្រេង​នេះ យើង​ស្រង់​យក​តាម​សេចក្ដី​ឲ្យ​ការណ៍​របស់​លោក គុយ-ហួត នៅ​ស្រុក​សូទ្រ​និគម (សៀមរាប) ដោយ​ផ្សំ​ជា​មួយ​ការ​ចង​ចាំ នៃ​អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ​ទៀត ដែល​យើង​បាន​ស៊ើប​សួរ​ផ្ទាល់ ។ មាន​សេចក្ដី​ដំណាល​ថា ៖ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ ព្រះ​នាម​ព្រះ​បាទ​យសកេរ្តិ៍3 គ្រង​រាជ្យ​នៅ​ដែន​សិម្ពលី មាន​អគ្គ​មហេសី ព្រះ​នាម​សុវណ្ណមាលា ។ ព្រះ​អង្គ មាន​ព្រះ​ទ័យ​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​ល្អ​ណាស់ ។ ថ្ងៃ​មួយ មាន​ក្សត្រ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​មួយ​ព្រះ​អង្គ ព្រះ​នាម​ភូមោវិលោ​រាជា មាន​ក្ដី​លោភ​លន់​ចង់​ពង្រីក​អាណា​ចក្រ ក៏​លើក​រេហ៍ពល​មក ប្រាថ្នា​វាយ​ដណ្ដើម​យក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ក្រុង​សិម្ពលី​នេះ ។ ព្រះ​រាជា​ដែន​សិម្ពលី ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ ក៏​នាំ​ព្រះ​មហេសី​ដែល​កំពុង​មាន​គភ៌​ផង ភៀស​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ពី​ព្រះ​រាជ​វាំង​ទៅ​គង់​នៅ​ព្រៃ​ឆ្ងាយ ទុក​រាជ​សម្បត្តិ​ថ្វាយ​ទៅ​ព្រះ​បាទ​ភូមោវិលោ​រាជា​ចុះ ។ សេចក្ដី​សម្រេច​ដូច្នេះ មក​ពី​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ឈ្វេង​យល់​ថា បើ​ទ្រង់​គង់​នៅ​ត​តប​សង្គ្រាម​ទៅ នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លាប់​អ្នក​ស្រុក​ច្រើន​ជា​អនេក​មិន​ខាន, ហេតុ​នេះ ទ្រង់​ភៀស​ចេញ​តែ​ព្រះ​អង្គ​ឯង និង ព្រះ​រាជ​ពនិតា​ទៅ​ចុះ ទុក​ឲ្យ​រាស្ត្រ​ប្រជា​បាន​សុខ​សាន្ត​ត្រាណ ។ ដូច្នេះ ព្រះ​បាទ​ភូមោវិលោ​រាជា ក៏​បាន​គ្រប់​គ្រង លើ​រាជ​សម្បត្តិ​ដែន​សិម្ពលី​នេះ​ទៅ ។ ចំណែក​ឯ​ព្រះ​បាទ​យសកេរ្តិ៍ និង ព្រះ​អគ្គ​មហេសី ទ្រង់​យាង​ភៀស​ព្រះ​អង្គ ទៅ​គង់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ ត្រង់​តំបន់​ភ្នំ​តូច​មួយ (គឺ​ភ្នំ​ស្រី​វិបុលកេរ្តិ៍​នេះ​ឯង) ។ ប៉ុន្តែ មិន​បាន​សុខ​សាន្ត​ត្រាណ​ឡើយ ពពួក​រេហ៍ពល​ព្រះ​បាទ​ភូមោវិលោ​រាជា គេ​តាម​មក​ចាប់​ព្រះ​អង្គ​បាន នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​យាង​រក​ផ្លែ​ឈើ មើម​ឈើ​ធ្វើ​ព្រះ​ស្ងោយ ។ គេ​នាំ​យក​ព្រះ​អង្គ​ទៅ​បង្ខាំង​ទុក​ឯ​ក្នុង​ប្រទេស ព្រោះ​ខ្លាច​ក្រែង​ព្រះ​អង្គ ទៅ​បង្ក​បាន​បក្ស​ពួក​វាយ​ដណ្ដើម​យក​រាជ្យ​វិញ ។ ពេល​នោះ ព្រះ​អគ្គ​មហេសី ក៏​ទ្រង់​នៅ​ត្រមោច​ត្រមង់​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ឯង ណា​មួយ​ទ្រង់​ព​ផ្ទៃ​ជិត​គ្រប់​ខែ​ហើយ​ផង ។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ព្រះ​នាង​ក៏​ប្រសូតិ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​នៅ​កណ្ដាល​ព្រៃ បាន​ព្រះ​រាជ​បុត្រា​មួយ មាន​ព្រះ​ភក្ត្រ​ស្រស់បស់​ព្រះ​រូប​ឆោម​សមរម្យ ដូច​ព្រះ​បិតា ដោយ​សារ​ព្រះ​រូប​ឆោម​ល្អ​ឆើត​នេះ ព្រះ​នាង ក៏​ថ្វាយ​ព្រះ​នាម​រាជ​ឱរស​នេះ​ថា "ស្រី​វិបុលកេរ្តិ៍ " ។ ចំណេរ​ត​មក ប្រមាណ​ជា​ព្រះ​ជន្ម​បាន ១៥-១៦ ឆ្នាំ ព្រះ​រាជ​កុមារ តែង​សាក​សួរ​រឿយ​ៗ រក​ព្រះ​បិតា ។ ព្រះ​វរ​រាជ​មាតា ក៏​និទាន​រឿង​របស់​ខ្លួន ឲ្យ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​បាន​ជ្រាប​សព្វ​គ្រប់​។ កាល​បើ​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ព្រះ​វរ​បិតា​គង់​ព្រះ​ជន្ម​នៅ​ឡើយ ហើយ​កំពុង​តែ​ជាប់​ក្ដី​នៅ​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​សត្រូវ​ដូច្នោះ ព្រះ​រាជ​កុមារ ក៏​សុំ​លា​ព្រះ​មាតា​ទៅ​តាម​រក​មួយ​រំពេច, ប៉ុន្តែ​ព្រះ​នាង ទ្រង់​ឃាត់​យ៉ាង​ម៉ឺង​ម៉ាត់ ព្រោះ​ខ្លាច​ព្រះ​រាជ​បុត្រា មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​អាយុ​ជីវិត​ទៀត ។ ទោះ​បី​ព្រះ​មាតា​ឃាត់​យ៉ាង​ណា ក៏​ព្រះ​រាជ​កុមារ​នៅ​តែ​ទទូច លុះ​ត្រា​តែ​ព្រះ​មាតា​ព្រម​បើក​ឲ្យ​ទៅ ដោយ​ប្រគល់​នូវ​ព្រះ​ពស្ត្រ​សម្រាប់​រាជ្យ ដែល​មាន​ជាប់​មក​នឹង​ព្រះ​អង្គ ឲ្យ​ទៅ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ ដើម្បី​សម្រាប់​បង្ហាញ​ជា​បន្ទាល់ ឲ្យ​ស្ដេច​បិតា​ទ្រង់​ជឿ​ថា នេះ​ពិត​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​ហើយ ។ ព្រះ​នាង ផ្ដាំ​បន្ថែម​ទៀត​ថា "ចូរ​កូន​ទៅ កុំ​ឲ្យ​យូរ​ហួស​ពី ៧ ថ្ងៃ បើ​កំណត់ ៧ ថ្ងៃ​ហើយ កូន​មិន​ឃើញ​មក​វិញ​ទេ ម្ដាយ​នឹង​បែក​ទ្រូង​ស្លាប់​មិន​ខាន" ។ ព្រះ​រាជ​កុមារ ថ្វាយ​បង្គំ​លា​ព្រះ​មាតា​រួច​ស្រេច ក៏​ម្នីម្នា​តម្រង់​ទៅ ដែន​ពារាណសី ដែល​ជា​ទី​ឃុំ​ឃាំង​ព្រះ​បិតា​ព្រះ​អង្គ ។ ជួន​ជា​ពេល​នោះ ព្រះ​បាទ​ភូមោវិលោ​រាជា ចាត់​ឲ្យ​ពេជ្ឈឃាដ​នាំ​យក​ព្រះ​បាទ​យស​កេរ្តិ៍ ទៅ​សម្លាប់​នៅ​កណ្ដាល​ព្រះ​លាន, ឃើញ​ដូច្នោះ ព្រះ​រាជ​កុមារ ស្ទុះ​ចូល​ទៅ​ជិត​ពួក​ពេជ្ឈឃាដ ហើយ​សុំ​ឃាត់​ថា "សូម​អ្នក​លែង​ព្រះ​វរ​បិតា​ខ្ញុំ​នេះ​ចុះ ហើយ​សម្លាប់​ខ្ញុំ​ជំនួស​វិញ ខ្លួន​ខ្ញុំ​ជា​កូន សុំ​ធានា​ទទួល​ទោស​ទាំង​អស់" ។ ពេជ្ឈឃាដ​ទាំង​អស់ ក៏​ស្រឡាំងកាំង​គ្រប់​គ្នា ផ្អាក​លែង​ប្រហារ​អ្នក​ទោស​នេះ​សិន ហើយ​ជំនុំ​គ្នា នា​សេចក្ដី​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ព្រះ​រាជា សុំ​សេចក្ដី​អនុញ្ញាត ឲ្យ​ធ្វើ​ឃាត​បុត្រា​ជំនួស​ចុះ ។ ពេជ្ឈឃាដ​ក៏​ដោះ​លែង​ព្រះ​បាទ​យសកេរ្តិ៍​ឲ្យ​រួច​ខ្លួន​ទៅ ហើយ​ដាក់​ក្ដី​កុមារ​ស្រី​វិបុល​កេរ្តិ៍​ជំនួស​វិញ, ប៉ុន្តែ​ពេល​នេះ ជា​ការ​អស្ចារ្យ​ណាស់ ដាវ​របស់​ពេជ្ឈឃាដ​ប្រែ​ត្រឡប់​ជា​ទន់​ដូច​សំឡី ឥត​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​អ្វី ដល់​ព្រះ​អង្គ​ឡើយ ។ ដោយ​សារ​ហេតុ​ចម្លែក​ដូច្នេះ ព្រះ​បាទ​ភូមោវិលោ​រាជា ទ្រង់​យាង​ចេញ​ទៅ​ទត​ហេតុ​អស្ចារ្យ​នេះ ដោយ​ផ្ទាល់​ព្រះ​នេត្រ, តែ​ជា​អកុសល ដោយ​អំពើ​អាក្រក់ ដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​មក, ពេល​នោះ ព្រះ​ធរណី ក៏​ស្រូប​យក​ព្រះ​រាជា​អធម៌​នេះ​បាត់​ទៅ ។ ប្រជានុរាស្ត្រ ព្រម​ទាំង​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី​ទាំង​អស់ កោត​ស្ញែង​អានុភាព​ឫទ្ធិ​បារមី នៃ​ព្រះ​កុមារ​ស្រី​វិបុល​កេរ្តិ៍​គ្រប់​ៗ គ្នា ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ, អ្នក​ស្រុក​ទាំង​អស់ ក៏​មូល​មតិ​គ្នា ថ្វាយ​រាជ​សម្បត្តិ​ទៅ​ព្រះ​រាជ​កុមារ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ទ្រង់​យល់​ព្រម​ទទួល ទើប​ផ្ដើម​រៀបចំ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​រាជាភិសេក​ឡើង​ក្នុង​ពេល​នោះ ។ ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​រាត្រី​ស្ងាត់, ព្រះ​រាជ​កុមារ ក្រាប​ទូល​ព្រះ​វរ​រាជ​បិតា អំពី​បណ្ដាំ​របស់​ព្រះ​មាតា ដែល​ទ្រង់​ផ្ដាំ​ថា កុំ​ឲ្យ​ហួស​រវាង ៧ ថ្ងៃ ឥឡូវ​យប់​នេះ​ជា​គម្រប់​ថ្ងៃ​ទី ៧ ហើយ ។ ព្រះ​បាទ​យសកេរ្តិ៍ និង ស្រី​វិបុលកេរ្តិ៍ ក៏​ទ្រង់​ព្រមព្រៀង​គ្នា លួច​ភៀស​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ពី​ក្នុង​វាំង ឥត​ឲ្យ​ពួក​ពល​មន្ត្រី​យោធា​ដឹង​ដាន​ឡើយ ។ ចេញ​ផុត​ពី​វាំង​ហើយ ទ្រង់​ខំ​យាង​ដោយ​ព្រះ​បាទា​យ៉ាង​លឿន កាត់​ព្រៃ ឆ្លង​វាល ច្រូត​កាត់​សំដៅ​ទៅ​កាន់​ទី​ដែល​ព្រះ​នាង​សុវណ្ណមាលា​គង់​នៅ ។ ដោយ​សារ​ផ្លូវ​លំបាក ហើយ​មាន​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ផង ព្រះ​រាជ​ដំណើរ​នេះ ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​អស់​រយៈ​មួយ​យប់​មួយ​ថ្ងៃ ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​ទម្រាំ​តែ​ទៅ​ដល់ ព្រះ​នាង​ដាច់​ខ្យល់​ផុត​ហួស​ទៅ​ហើយ ។ ព្រះ​រាជ​កុមារ និង ព្រះ​បិតា ទ្រង់​រន្ធត់​ព្រះ​ទ័យ​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រះ​អង្គ​ក៏​រៀបចំ​បូជា​សព​ព្រះ​នាង​តាម​ការ​គួរ, តែ​ដោយ​ព្រះ​កុមារ​ទ្រង់​តម្រិះ​ថា "ព្រះ​មាតា​សុគត​ទៅ ក៏​ដោយ​សារ​តែ​ព្រះ​អង្គ ហេតុ​នេះ គួរ​តែ​ព្រះ​អង្គ​រក​វិធី​ណា​សម្ដែង​ការ​ប្ដូរ​ផ្ដាច់ ឲ្យ​បាន​សម​នឹង​ទឹក​ព្រះ​ទ័យ​នៃ​ព្រះ​មាតា ដែល​ធ្ងន់​ខ្លាំង​បំផុត​មក​លើ​ព្រះ​អង្គ" ។ ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​ដូច្នេះ ទ្រង់​ក៏​តម្កល់​ព្រះ​សព​មាតា​ក្នុង​មឈូស ហើយ​លើក​មឈូស​នេះ ដាក់​លើ​ព្រះ​ឱរា ដោយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ផ្ទំ​ទ្រ​មឈូស​ធ្វើ​ជា​ជើង​ថ្ករ ។ លុះ​បូជា​ព្រះ​សព​នេះ​ទៅ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ក្ស័យ​ព្រះ​ជន្ម​ទៅ​ជា​មួយ​ដែរ ។ ឯ​ព្រះ​បិតា ទ្រង់​យល់​ដូច្នេះ ក៏​ទ្រង់​ព្រះ​វិតក្ក​សោយ​សោក​ពន់​ប្រមាណ តែ​ព្រះ​អង្គ​ខំ​ទប់​ព្រះ​ចិន្ដា ត្រឡប់​មក​ទទួល​គ្រប់​គ្រង​រាជ​សម្បត្តិ​វិញ ។ ក្រោយ​ដែល​គ្រង​រាជ្យ​ហើយ ទ្រង់​ក៏​ចាត់​ចែង​ធ្វើ​ប្រាង្គ​សិលា ដើម្បី​តម្កល់​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ នៃ​ព្រះ​អគ្គ​មហេសី និង ព្រះ​រាជ​បុត្រ ។ ទី​ដែល​តម្កល់​ព្រះ​អដ្ឋិ​នេះ​ហើយ ដែល​គេ​សន្មត​ហៅថា "ភ្នំ​ស្រី​វិបុលកេរ្តិ៍ " រហូត​មក​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ សេចក្ដី​អធិប្បាយ​មក​នេះ ជា​រឿង​ព្រេង ដែល​អ្នក​ស្រុក​និទាន​ត​គ្នា ពី​មាត់​មួយ​ទៅ​មាត់​មួយ, តែ​បើ​តាម​ពិនិត្យ​សង្កេត រក​ហេតុ​ផល​វិញ យើង​ពុំ​អាច​សន្មត​ប្រាកដ​ប្រជា ថា​ជា​រឿង​ត្រូវ​ពិត​បាន​ឡើយ ព្រោះ​ធម្មតា​រឿង​និទាន តែង​ល្អៀង តែង​ឃ្លៀង​ឃ្លាត នៅ​តាម​សំដី​អ្នក​ស្រុក តាម​ជំនឿ​អ្នក​ស្រុក ដែល​ឆ្លង​កាត់​សតវត្ស​ជា​ច្រើន​មក​ហើយ ។

Flag Counter