រឿងវ៉ាំងជេនហ៊ូ

របររកស៊ីខាងជាងកំបោរជាអាជីពដ៏ទន់ទាប ទាំងជាការនឿយហត់ពិបាកយ៉ាងខ្លាំង ទោះបីដូច្នោះ ក៏នៅតែមានអ្នកប្រកាន់យកជារបររកទទួលទានយ៉ាងពេញចិត្ត ។ វ៉ាំងជេនហ៊ូ ជាមនុស្សម្នាក់ ដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយរបរជាងកំបោរនេះ គេបានបរិយាយរឿងរបស់គេឲ្យហាន់ហ៊ូស្ដាប់ដូចតទៅនេះ ៖ “ខ្លួនខ្ញុំឈ្មោះ វ៉ាំងជេនហ៊ូ មាតាបិតារបស់ខ្ញុំជាអ្នកធ្វើស្រែនៅតំបន់ឈិងឆៅ ស្រុកឆាងកាន ប្រទេសចិន ។ កាលស្រុកកើតចលាចល ក្នុងរជ្ជសម័យព្រះបាទធៀនប៉ៅ រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសកេណ្ឌពល, ខ្ញុំជាមនុស្សម្នាក់ ដែលបានចុះឈ្មោះយកអាសាស្ម័គ្រធ្វើទាហានធ្នូ, ខ្ញុំនៅក្នុងកងទ័ពធ្នូ ដល់ទៅ ៣០ ឆ្នាំ ហើយខ្ញុំជាអ្នកយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងកិច្ចការរាជការដ៏មុតមាំ ទៅជាអ្នកមានឈ្មោះល្អក្នុងរាជការទាហាន បានឡើងយសសក្ដិជានាយទាហាន ។ តមក ខ្ញុំបានលាចេញពីរាជការទាហាន ត្រឡប់ទៅនៅនាភូមិលំនៅដើមរបស់ខ្ញុំវិញ តែមុខគួរឲ្យអាណោចអាធ័មខ្លាំងណាស់ គឺកាលខ្ញុំទៅដល់ភូមិលំនៅដើម បានឃើញនូវទីដីស្រែចម្ការរបស់ខ្ញុំ បានធ្លាក់ទៅនៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃអ្នកដទៃទាំងអស់ ធ្វើឲ្យខ្ញុំអស់សង្ឃឹមក្នុងរបរកសិកម្ម ។ ខ្ញុំក៏រំពឹងគិតគ្នាន់គ្នេរក្នុងការរកចិញ្ចឹមជីវិតទៅទៀត ខ្ញុំគិតឃើញតែអាជីពជាងកំបោរ ព្រោះខ្ញុំធ្លាប់បានរៀនធ្វើទាំងមានការចេះដឹងពីកាលនៅទាហានខ្លះហើយ ។ ខ្ញុំទើបកាន់យកអាជីពខាងជាងកំបោរតទៅ ហើយបានធ្វើរបរនេះដ៏មុតមាំអស់កាលជាង ៣០ ឆ្នាំ ។ ខ្ញុំបានអាស្រ័យនៅជាមួយនឹងអ្នកលក់រាន ដោយចេញថ្លៃអាហារ និងថ្លៃផ្ទះឲ្យអ្នកម្ចាស់រានរាល់ៗខែ ខ្ញុំព្យាយាមរកលុយកាក់ប្រាក់កាស ដោយញើសឈាម សម្រាប់ឲ្យថ្លៃអាហារ និងថ្លៃផ្ទះ ដើម្បីអាស្រ័យនៅតទៅ ។ បើមានលុយកាក់ដែលសល់ពីចាយវាយ ខ្ញុំបានឲ្យទានដល់មនុស្សពិការ និងមនុស្សកម្សត់ទុគ៌ត" ។ វ៉ាំងជេនហ៊ូ បានពោលតទៅទៀតថា "មនុស្សយើងបានបាយបរិភោគ មកពីអ្នកកាប់គាស់រានដី ភ្ជួរស្រែ បានខោអាវស្លៀកពាក់ មកពីជាងតម្បាញ និងអ្នកចិញ្ចឹមនាង ហើយបានសព្វវត្ថុដទៃទៀត ដែលជារបស់ចាំបាច់ក៏មានន័យដូចគ្នា បើយើងខ្វះការងារដែលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំងរបស់មនុស្សទៅហើយ វត្ថុទាំងនោះនឹងសម្រេចដូចបំណងមិនបាន ព្រោះក្នុងលោកនេះមិនមានអ្នកណាមួយ ដែលមានសមត្ថភាពអាចនិម្មិតបណ្ដាលឲ្យវត្ថុអ្វីៗ កើតបានគ្រប់យ៉ាង គ្រប់ប្រការនោះទេ ព្រោះហេតុនោះ យើងទើបគួរធ្វើរបស់ដែលល្មមធ្វើបាន ដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែងដល់គ្នានិងគ្នាក្នុងការចិញ្ចឹមជីវិតតទៅ ។ ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង គ្រប់គ្រងលើពួកសេនាមាត្យរាជបរិពារ ទ្រង់គ្រាន់តែមានព្រះបរមរាជឱង្ការបង្គាប់បញ្ជាប៉ុណ្ណោះ សេនាមាត្យទាំងនោះ ជាអ្នកសម្រេចរាជកិច្ចរាជការតាមមុខក្រសួងរបស់ខ្លួន ហើយបានញ៉ាំងកិច្ចការផែនដីឲ្យសម្រេចដោយរៀបរយ ឬដូចជាមេផ្ទះ និងគ្រឿងប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ គ្រឿងផ្ទះមួយៗ សោតសឹងមានប្រយោជន៍ម្យ៉ាងៗ ផ្សេងៗពីគ្នា គ្រឿងខ្លះឲ្យសម្រេចកិច្ចយ៉ាងនេះ គ្រឿងខ្លះឲ្យសម្រេចកិច្ចយ៉ាងនោះ ទើបជាហេតុញ៉ាំងកិច្ចផ្ទះឲ្យសម្រេចបានដោយរៀបរយ រឿងនេះឧបមាយ៉ាងណា ឧបមេយ្យដូចអាជីវកម្មទាំងពួងក៏យ៉ាងនោះដែរ ចំណែកអ្នកមើលងាយការងារ ឬបោះបង់ចោលការងារ មិនយកចិត្តទុកដាក់ អ្នកនោះមិនយូរប៉ុន្មានទេ គង់មានទេព្ដា ទេព្រក្ស អ្នករក្សាមនុស្សលោក បណ្ដាលឲ្យដល់នូវសេចក្ដីវិនាសក្នុងពេលមិនយូរប៉ុន្មាន ខ្ញុំទើបមិនហ៊ានលះបង់អាជីវកម្មខាងជាងកំបោរ ខំធ្វើការកំបោរ ដើម្បីឲ្យកើតសេចក្ដីសុខសម្រាន្តតរៀងមក ។ ការជាងកំបោរ ជាវិជ្ជាដែលរៀនងាយ ធ្វើងាយ, ការហ្វឹកហាត់ឲ្យមានសេចក្ដីស្ទាត់ជំនាញ ក៏មិនឃើញមានការពិបាកអ្វីឡើយ ហើយជាអាជីពដែលឲ្យគុណសមល្មមដល់ការហត់នឿយ ព្រោះដូច្នេះ ខ្ញុំទើបមិនមានសេចក្ដីអៀនខ្មាសក្នុងអាជីពដែលថោកទាបនេះឡើយ ។ មួយទៀត ទម្រាំតែខ្ញុំនឹងបានទទួលលុយកាក់ថ្លៃកម្លាំង ១ រៀលៗនោះ ត្រូវបញ្ចេញកម្លាំងកាយ ធ្វើការទាល់តែហត់នឿយរោយស្រពន់ តែខ្ញុំបានទទួលសេចក្ដីសុខកាយសប្បាយចិត្តជានិច្ច ។ការងារដែលធ្វើដោយកម្លាំងកាយ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ជនដទៃនោះ ច្រើនតែជាការងាយ តែការដែលធ្វើដោយសតិបញ្ញា ដើម្បីភាពជាអ្នកប្រាជ្ញនោះ ជាការពិបាកដ៏ក្រៃលែង ហេតុនោះទើបឃើញថាជាការយុត្តិធម៌ប្រពៃហើយ ដែលអ្នកល្ងង់ខ្លៅត្រូវប្រើកម្លាំងកាយនៅក្រោមបង្គាប់បញ្ជារបស់អ្នកប្រាជ្ញ ឬអ្នកមានភោគទ្រព្យ បង្អោនខ្លួនឲ្យអ្នកទាំងនោះប្រើប្រាស់ ចំណែកអ្នកមានកម្លាំងបញ្ញា ត្រូវប្រើប្រាស់អ្នកល្ងង់ខ្លៅ ការដែលខ្ញុំរើសយកអាជីពខាងជាងកំបោរនោះ ក៏ព្រោះឃើញថា ជាការរៀនងាយ ធ្វើងាយ ហើយមិនឃើញថាជាការខូចកិត្តិយសកិត្តិគុណ ឬគួរអៀនខ្មាសអ្វីឡើយ ។ ដែលខ្ញុំធ្វើជាងកំបោរ ជាឱកាសឲ្យខ្ញុំបានធ្វើការស៊ីឈ្នួល នៅក្នុងផ្ទះអ្នកមានភោគទ្រព្យ និងផ្ទះមន្ត្រីជាច្រើនឆ្នាំ តែមុខគួរអាណោចអាធ័មដ៏ក្រៃលែង ព្រោះផ្ទះ ១ ដែលខ្ញុំបានទៅលេងសួរសុខទុក្ខ គ្រាដំបូង ឃើញនៅគង់វង្សដូចប្រក្រតី តែកាលខ្ញុំទៅលេងគ្រាទី ២ ឃើញសល់នៅតែដីទទេ ហើយមានច្រើនផ្ទះទៀត ដែលខ្ញុំបានទៅលេងគ្រាដំបូង មិនឃើញមានរបស់អ្វីដែលចម្លែកភ្នែក តែកាលទៅលេងពេលក្រោយទៀត ក៏បានឃើញសភាពដូចពោលមកហើយ ខ្ញុំបានសួរគេដែលនៅផ្ទះជិតខាង គេក៏និយាយប្រាប់ខ្ញុំដូចតទៅនេះ ម្ចាស់ផ្ទះនេះត្រូវគេបញ្ជូនទៅឃុំឃាំងធ្វើទោសទណ្ឌកម្មនៅទីក្រុង ម្ចាស់ផ្ទះនោះដល់នូវមរណភាព ហើយបុត្រធីតាបានបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិដែលធ្លាក់មកជាមរតក ទាល់តែអស់រលីង ម្ចាស់ផ្ទះនេះបានត្រូវរាជការផ្ដន្ទាទោសប្រហារជីវិត ទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ ក៏ត្រូវរាជការរឹបជាន់យកអស់ ។ កាលបានពិចារណាមើលហេតុការណ៍របស់ជនទាំងនោះ គឺលោកទាំងនោះជាតួយ៉ាងដែលខ្ញុំបានពោលនាមខាងដើមថា ត្រូវទេព្ដា ទេព្រក្ស អ្នករក្សាមនុស្សលោក បណ្ដាលឲ្យនូវសេចក្ដីវិនាស ក្នុងពេលមិនយូរប៉ុន្មាន ព្រោះលោកទាំងនោះ បានលះបង់ការងារ ឬមើលងាយការងាររបស់ខ្លួនមែនឬទេ ? ព្រោះលោកទាំងនោះ ជាអ្នកចើងម៉ើងចើងគ្រឹម ប្រព្រឹត្តខ្លួនមិនសមនឹងឋានៈរបស់ខ្លួន ហើយសម្ដែងខ្លួនជាអ្នកប្រាជ្ញបែបប្លមៗ មែនឬទេ ? ព្រោះលោកទាំងនោះ មិនមែនជាអ្នកសម្បូណ៌ដោយសតិសម្បជញ្ញៈ ហើយប្រព្រឹត្តហាក់ដូចជាអ្នកមានសតិបញ្ញា ដែលមុខគួរឲ្យអៀនខ្មាសដល់ជនដទៃមែនឬទេ ? ព្រោះភោគ-សម្ប័ទ បរិវារសម្ប័ទ និងឋានន្តរសក្ដិ ជារបស់រក្សាឋិតថេរចីរកាលបានដោយក្រមែនឬទេ ? ជាប់មកពីគហបតីទាំងនោះជាអ្នកគ្មានបុណ្យវាសនា ដែលល្មមនឹងសេពសោយនូវសេចក្ដីសុខដ៏ឱឡារិកមែនឬទេ ? សេចក្ដីសម្បូណ៌ដោយលាភ, យស, សរសើរ, សុខ និងសេចក្ដីសាប-សូន្យ ចាកលាភយសជាដើម ជារបស់អនិច្ចំ តែងតែអស់ផុតរលត់ទៅមែនឬទេ ? ។ ខ្ញុំទៅជាមានសេចក្ដីទោមនស្ស និងនឹកអាណិតដល់លោកទាំងនោះ ដែលប្រទះគ្រោះកាចដ៏ខ្លាំងក្លា ហើយយកព្រឹត្តិការណ៍របស់លោកទាំងនោះមកជាមេរៀន និងនឹកពិចារណាខ្លួនឯងថា អាត្មាអញគួរប្រើសមត្ថភាពដូចម្ដេច ទើបជាអ្នកមិនលោភលន់ពន់ប្រមាណក្នុងលាភ, យស, សរសើរ, សុខ ហើយមិនសោយសោកទោមនស្ស តូចចិត្ត ក្នុងកាលដែលលាភយសដើមវិនាសទៅដល់នូវភាពជាអ្នកកម្សត់ទុគ៌តថោកទាបអាប់ឱនវាសនា" ។  ហើយវ៉ាំងជេនហ៊ូពោលតទៅទៀតថា "អ្នកដែលមានចំណេះវិជ្ជា បានធ្វើជាធំគ្រប់គ្រងពពួកមនុស្ស លទ្ធផលទាំងនោះតែងទំនុកបម្រុងគេឲ្យមានគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ ចិញ្ចឹមជីវិតបានយ៉ាងឧត្ដមសម្បូណ៌សប្បាយ ទាំងមានសមត្ថភាពអាចចិញ្ចឹមបុត្រភរិយា ឲ្យបានសុខសប្បាយថ្កុំថ្កើងរុងរឿង តែចំណែកខ្លួនខ្ញុំជាមនុស្សអភ័ព្វ ទាំងគ្មានសមត្ថភាពពុំអាចធ្វើដូច្នោះបាន តែគិតឃើញថា ការនៅលីវដោយគ្មានគ្រួសារ ជាការប្រសើរទៅវិញសម្រាប់ខ្លួនខ្ញុំ" ។ ប្រការមួយទៀត ខ្ញុំរកចិញ្ចឹមមាត់ ចិញ្ចឹមពោះដោយកម្លាំងកាយ ចុះបើខ្ញុំមានបុត្រភរិយាទៅ ហើយស្វែងរកប្រាក់កាសដោយកម្លាំងកាយ ប្រសិនបើរកបាន មកមិនធួនល្មមនឹងចិញ្ចឹមពោះ ចិញ្ចឹមបុត្រភរិយាទេ ខ្ញុំមិនត្រូវរេទៅរកដោយកម្លាំងបញ្ញាជួយថែមទៀតឬ ? ធម្មតាអ្នករកចិញ្ចឹមជីវិតដោយអាស្រ័យកម្លាំងកាយផង កម្លាំងបញ្ញាផង ខ្ញុំគិតឃើញថាជាការធ្ងន់ក្រៃលែង  សូម្បីអ្នកនោះឯងជាអ្នកប្រាជ្ញក៏មិនងាយនឹងរើខ្លួនរួច" ។ កាលហាន់ហ៊ូបានស្ដាប់ពាក្យពោលពណ៌នា របស់វ៉ាំងជេនហ៊ូ គ្រាដំបូង ក៏នឹកឆ្ងល់នឹងពាក្យរបស់គេពន្លឹក តែកាលមកពិគ្រោះពិចារណាមើល ក៏ឃើញប្រចក្សថា វ៉ាំងជេនហ៊ូ ជាមនុស្សបរិសុទ្ធពិតប្រាកដ តែជាមនុស្សដែលអ្នកប្រាជ្ញពោលថា អ្នកសន្សំគុណធម៌សេចក្ដីល្អតែចំពោះខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ ។ ហាន់ហ៊ូឃើញថា វ៉ាំងជេនហ៊ូយកចិត្តទុកដាក់ប្រយ័ត្នខ្លួនខ្លាំងពេកហួសការគួរ ជាអ្នកមិននាំពាំយកចិត្តទុកដាក់ដល់ជនដទៃ បុគ្គលដូច្នេះមិនឈ្មោះថា ជាសាវ័ករបស់ប្រាជ្ញាមេធី យ៉ាំងជូ ដែលជាម្ចាស់លទ្ធិនៃការសន្សំ មិនព្រមបរិច្ចាកសូម្បីតែសក់ ១ សរសៃ វ៉ាំងជេនហ៊ូឃើញថា បុត្រភរិយាជាភារៈនាំឲ្យកើតសេចក្ដីពិបាក បើវ៉ាំងជេនហ៊ូមិនខ្លាចពិបាកក្នុងការចិញ្ចឹមបុត្រភរិយាទេ គេគង់មានសេចក្ដីពេញចិត្តក្នុងការប្រើកម្លាំងបញ្ញា ដើម្បីជាគុណប្រយោជន៍ដល់ពួកមនុស្សផងគ្នា តែទោះបីដូចម្ដេចក៏ដោយ គង់គេគ្រាន់បើជាងអ្នកដែលវង្វែងវិលវល់ក្នុង លាភ, យស, សរសើរ, សុខ ហើយមានសេចក្ដីរំភើបញាប់ញ័រ ខ្លាចក្រែងលាបយសរបស់ខ្លួននឹងវិនាសបាត់បង់ទៅវិញ ព្រោះអ្នកដែលច្របូកច្របល់ ស្រវឹងមួម៉ៅដោយលោភ ក្រោធ វង្វែង ដែលជារបស់លាមក មានប្រការផ្សេងៗ នោះច្រើនណាស់ ហើយជនដែលគ្មានសីលធម៌នៅក្នុងខ្លួន ក៏មានច្រើនជាអនេក ។ ហាន់ហ៊ូ ឃើញថាពាក្យរបស់វ៉ាំងជេនហ៊ូ ជាមេរៀន ១ ដែលល្អគ្រាន់បើដែរ  ទើបត្រាទុកក្នុងសៀវភៅ សម្រាប់ជាគ្រឿងដាស់តឿនចិត្តតទៅ ។ ចំណែកយើងអ្នករៀបរៀងសេចក្ដីនេះ យើងឃើញថា ព្រឹត្តិ-ការណ៍របស់វ៉ាំងជេនហ៊ូ ដើរតាមបទចុងនៃពាក្យទំនៀមទម្លាប់បីបទក្នុងលោកនីតិថា "កើតមកជាមនុស្ស គប្បីធ្វើប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន និងជនដទៃ, បើមិនអាចទេ គប្បីធ្វើតែប្រយោជន៍ខ្លួន បើមិនអាចទៀតកុំតែធ្វើបាប" ។ ក្នុងសេចក្ដីនេះ លោកសរសើរបុគ្គលដែលប្រព្រឹត្តបានសម្រេចតាមសុភាសិតបទទី ១ ចាត់ជាបុគ្គលល្អ ១ អ្នកប្រព្រឹត្តបានសម្រេចតាមសុភាសិតបទទី ២ ចាត់ជាបុគ្គលល្អ ២, អ្នកប្រព្រឹត្តបានសម្រេចតាមសុភាសិតទី ៣ ចាត់ជាបុគ្គលល្អលេខ ៣ ។ អ្នកដែលធ្វើប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន និងប្រយោជន៍អ្នកដទៃនោះ គឺអ្នកដែលបានរៀនសូត្រចេះដឹង ប្រឡងជាប់ថ្នាក់ជាន់ខ្ពស់ក្នុងបឋមវ័យ រកការធ្វើបានមានប្រាក់ខែ ប្រាក់ថ្ងៃ សន្សំទ្រព្យសម្បត្តិបាន មានប្រពន្ធកូន ហើយបានប្រៀនប្រដៅកូនចៅទាំងនោះឲ្យរៀនសូត្រចេះដឹង ឲ្យមានផ្ទះសម្បែងចែកកេរ្តិ៍មរតកឲ្យ ព្រមទាំងបានដាស់តឿនក្រើនរំលឹកជនដទៃ ឲ្យរៀនសូត្រចេះដឹង ឬទំនុកបម្រុងដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ឲ្យយកទៅប្រកបកិច្ចក្នុងអាជីវកម្មផ្សេងៗ រហូតដល់បានប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ បានសម្រេចមគ្គផល ឬគ្រាន់តែតាំងខ្លួនជាកល្យាណបុថុជ្ជន ៨ ដោយទាំងបានញ៉ាំងជនដទៃឲ្យប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ បានសម្រេចមគ្គផល ឬគ្រាន់តែឲ្យតាំងខ្លួនជាកល្យាណបុថុជ្ជនបានផង តែប៉ុណ្ណឹងចាត់ជាអ្នកប្រព្រឹត្តត្រូវតាមសុភាសិតបទទី ១ ។ បុគ្គលដែលបានរៀនសូត្រចេះដឹងតែចំពោះខ្លួន រកទ្រព្យសម្បត្តិបានល្មមចិញ្ចឹមខ្លួនរហូត ១ ជីវិត មិនមែនពឹងតែស៊ីឈ្នួលគេអស់មួយជីវិតនោះទេ រហូតដល់បានប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ បានសម្រេចមគ្គផលតែចំពោះខ្លួនដូច្នេះជាដើម ឈ្មោះថាអ្នកប្រព្រឹត្តត្រូវតាមសុភាសិតបទទី ២ ។ បុគ្គលដែលរៀនសូត្រចេះដឹងបន្តិចបន្តួចស្ទើរចេះស្ទើរទេ យកជាការងារមិនបាន គឺពឹងចំណេះខ្លួនមិនបាន ហើយ ពឹងផ្អែករកការធ្វើខាងស៊ីឈ្នួលគេ ទាំងមិនចេះសន្សំទ្រព្យសម្បត្តិសំចៃទុកចាយវាយបរិភោគដល់ពេលខ្លួនចាស់ លុះដល់គ្មានកម្លាំងនឹងធ្វើការងារចិញ្ចឹមខ្លួន អាងសុំទានបរិភោគ តែជននោះមិនប្រព្រឹត្តទុច្ចរិតដោយកាយ វាចា ចិត្ត ឯណាមួយឡើយ បុគ្គលដូច្នេះ ឈ្មោះថាប្រព្រឹត្តត្រូវតាមសុភាសិតបទទី ៣ ។ ព្រឹត្តិការណ៍របស់វ៉ាំងជេនហ៊ូ ក៏សង្គ្រោះចូលក្នុងសុភាសិតបទទី ៣ នេះ ព្រោះវ៉ាំងជេនហ៊ូរកចិញ្ចឹមមាត់ ចិញ្ចឹមពោះ តែដោយវិជា្ជជីវៈ គឺការជាងកំបោរ ប្រាសចាកលួចប្លន់ និងឆបោកបញ្ឆោតជាដើម មិនធ្វើឲ្យចង្អៀតចង្អល់ដល់អ្នកដទៃ ត្រូវតាមសុភាសិតមួយបទទៀតថា "នសិយាលោកវឌ្ឍនោ" ប្រែថា "កើតមកជាមនុស្ស មិនគួរធ្វើខ្លួនឲ្យចង្អៀតលោក" ។ ពាក្យថា "មិនគួរធ្វើខ្លួនឲ្យចង្អៀត" គឺមិនគួរប្រព្រឹត្តបទល្មើសដោយកាយទ្វារ វចីទ្វារ មនោទ្វារ ពាក្យថា "លោក" បានដល់យមលោក, មនុស្សលោក, ទេវលោក, ព្រហ្មលោក តែក្នុងសុភាសិតនេះសំដៅយកមនុស្សលោក គឺលោកជាទីនៅនៃមនុស្ស និងសត្វតិរច្ឆានទូទៅ ដែលអាចារ្យខ្លះហៅថា សត្វលោក ប្រែថា "លោកគឺផែនដីជាទីលំនៅនៃសត្វ និងមនុស្ស" មានន័យដូចគ្នានឹងពាក្យដែលយើងហៅថា មនុស្សលោក ព្រោះមនុស្សដែលនៅក្នុងលោកនេះ លោកចាត់ថាជាធំជាងសត្វ មានអំណាចត្រួតត្រាលើសសត្វទូទៅក្នុងលោករបស់ខ្លួនបាន សូម្បីក្នុងព្រះវិន័យក៏មានតំណាលថា ភិក្ខុទៅលួចយករំពាខ្លាមកចម្អិនបរិភោគ មិនត្រូវអាបត្តិបារាជិកទេ ព្រោះសត្វគ្មានកម្មសិទ្ធិ គឺគ្មានអំណាចសម្រេចក្នុងកិច្ចការទាំងពួង ទាំងគ្មានអំណាចប្រកាន់ថា របស់នេះជារបស់ខ្លួនផង ទាំងច្បាប់អាណាចក្រទៀតសោតក៏គេមិនព្រមឲ្យសត្វមានកម្មសិទ្ធិដែរ ថែមទាំងពួកមនុស្សប្រកាន់យករូបសត្វ ដែលគេឃើញថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់គេថែមទៀត ដូចគេដើរទៅឃើញដំរី, ខ្លា, ប្រើស, ក្ដាន់ជាដើម គេក៏ទាក់យកមកហ្វឹកហាត់ធ្វើជាពាហនៈរបស់គេ ឬបាញ់សម្លាប់យកមកធ្វើជាចំណីអាហារ ឬគេដើរទៅឃើញឃ្មុំ គេក៏ត្រុយចំណាំទុកថាជារបស់គេជាដើម ច្បាប់ខាងពុទ្ធ-ចក្រក៏អនុលោមតាមរឿងនេះខ្លះដែរ ដូចបានពោលមកហើយ ។ ដែលអធិប្បាយមកទាំងនេះ ដើម្បីឲ្យឃើញពាក្យដែលថា មនុស្សលោក "លោកជាទីនៅរបស់មនុស្ស" មានលក្ខណៈដូចម្ដេច ? ហើយពាក្យថាមិនគួរធ្វើខ្លួនឲ្យចង្អៀតលោកនោះ គឺមិនត្រូវបៀតបៀនប្រមាថដល់គ្នានិងគ្នា ដែលជាហេតុឲ្យចង្អៀតចង្អល់ ទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នា នាំឲ្យចងវេរានឹងគ្នាតទៅ ។

ចប់រឿងវ៉ាំងជេនហ៊ូតែប៉ុណ្ណេះ

 

រឿងនេះបានគតិថា

រឿងវ៉ាំងជេនហ៊ូជាគំរូយ៉ាងល្អមួយ

ដែលអាចជួយស្ទួយទឹកចិត្តនៃអ្នកអាន

ឲ្យឃើញថាការងារអ្វីទាំងប៉ុន្មាន

ដែលយើងបានរៀនចេះស្ទាត់ប្រាកដជាក់ ។

គួរយើងផ្ចង់តម្រង់កាន់តែការនោះ

កុំបីដោះបោះបង់ចោលដោយពុំស្ម័គ្រ

ព្រោះកាន់ការណាដែលខ្លួនចេះស្ទើរស្ទាក់

នោះនឹងធ្លាក់ជាក់ជាប់ស្កុនដោយល្ងង់អឺយ !

 

រឿងព្រេងប្រទេស ស៊ុយអែដចែងអំពី អំបិល និង នំប៉័ង

សម័យមួយ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គ ទ្រង់មានព្រះរាជធីតា ៣ ព្រះអង្គ ។ បណ្ដាព្រះរាជធីតាទាំងនោះ ព្រះរាជធីតាពៅជាទីស្រឡាញ់ពេញព្រះរាជហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង នៃព្រះមហាក្សត្រជាព្រះបិតា ជាងព្រះរាជបុត្រីទាំងពីរ ។ ម៉្លោះហើយព្រះរាជបុត្រីច្បងទាំងពីរនោះ ក៏កើតសេចក្ដីច្រណែននឹងប្អូនពៅខ្លួន, បានចំណាយពេលជាច្រើន និងសេចក្ដីព្យាយាមដ៏មាំ ដើម្បីនឹងបំផ្លាញនូវសេចក្ដីស្នេហា រវាងព្រះមហាក្សត្រ និងប្អូនពៅនោះឲ្យវិនាសបាត់ទៅ ។ ព្រះនាងទាំងពីរ ខំព្យាយាមដើម្បីទាញយកនូវសេចក្ដីស្នេហា និងឋានៈនេះឲ្យបានមកខ្លួនវិញ, មិនភ្លេចសោះនូវឱកាសដើម្បីណែនាំព្រះមហាក្សត្រជាព្រះបិតាខ្លួន ឲ្យឃ្លាតព្រះទ័យពីព្រះនាងពៅ ដោយបង្កាច់ថា "នាងពៅឥតស្រឡាញ់ព្រះមហាក្សត្រ ដូចដែលទ្រង់ស្រឡាញ់នាងនោះទេ" ។ ការច្រណែនដ៏លាមករបស់ព្រះនាងទាំងពីរ មិនអនុញ្ញាតឲ្យព្រះនាងសម្រាកសោះ ។ ទីបំផុត ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ឮពាក្យមួលបង្កាច់នោះពីព្រះរាជបុត្រីច្បងទាំងពីរ ទ្រង់ក៏ខ្វល់ព្រះរាជហឫទ័យជាខ្លាំង ។ ថ្ងៃមួយ កាលដែលព្រះរាជបុត្រីទាំងអស់ បានមកជួបជុំគ្នានៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះអង្គ  ទ្រង់ក៏ពិសោធមើលទំហំសេចក្ដីស្នេហានៃព្រះរាជធីតាទាំងនោះផ្ទាល់ព្រះអង្គ ។ ដំបូងទ្រង់ចាប់សួរអំពីទំហំសេចក្ដីស្នេហា របស់ព្រះរាជបុត្រីច្បងចំពោះព្រះអង្គ តើខ្លាំង-ធំ-ថ្លៃយ៉ាងណា ។ ព្រះនាងឆ្លើយថា ៖

-”បពិត្រព្រះបិតា, ខ្ញុំម្ចាស់សូមថ្វាយតម្លៃព្រះបិតា ដូចតម្លៃទេពតានៅឋានសួគ៌" ។

ចម្លើយនេះ បានញ៉ាំងព្រះមហាក្សត្រឲ្យទ្រង់សប្បាយព្រះទ័យជាខ្លាំង ។ រួចទ្រង់សួរទៅព្រះរាជបុត្រីបន្ទាប់ ដូចមុនទៀត ព្រះនាងឆ្លើយថា ៖

-”បពិត្រព្រះបិតា, ខ្ញុំម្ចាស់សូមថ្វាយតម្លៃព្រះបិតា ស្មើនឹងតម្លៃជីវិតរបស់ខ្ញុំម្ចាស់ ! " ។

ចម្លើយនេះ ក៏ធ្វើឲ្យព្រះមហាក្សត្រសោមនស្សដែរ ។

បន្ទាប់ពីនេះ ទ្រង់បែរទៅសួរព្រះរាជបុត្រីពៅថា "តើនាងឲ្យតម្លៃបិតាដូចអ្វីដែរ ?” ។ ព្រះនាងឆ្លើយថា ៖

-”ឱព្រះបិតា, ខ្ញុំម្ចាស់សូមថ្វាយតម្លៃព្រះអង្គ ស្មើនឹងតម្លៃនៃនំប៉័ង និងអំបិល !” ។

ចម្លើយនេះ បណ្ដាលឲ្យមហាក្សត្ររំភើប ភ្ញាក់យ៉ាងពន្លឹក ។ 

ពេលនោះ ទ្រង់ខ្ញាល់នឹងព្រះរាជបុត្រីពៅក្រៃពេក ដោយទ្រង់យល់ថា "នាងគ្មានគាំពារព្រះកិត្តិយសព្រះអង្គ ឲ្យបានលើសពីវត្ថុគម្រក់បំផុត ដែលគេតែងតែតម្កល់លើតុបុរសទុគ៌តនោះសោះឡើយ ។ ព្រះពិរោធរបស់ទ្រង់   ដូចព្យុះសង្ឃរា    ដោយហេតុទ្រង់ស្ដាយចំពោះសេចក្ដីស្នេហាដ៏សម្បើមរបស់ទ្រង់ ដែលបង់ខាតដោយខ្ជះខ្ជាយទៅលើព្រះរាជបុត្រីពៅ ហើយទ្រង់បានទទួលនូវសេចក្ដីស្នេហាតបដ៏តិចបំផុតដូច្នេះវិញ ។ ទ្រង់ព្រះរាជបញ្ជាឲ្យពួកទាសកម្មករ បណ្ដេញព្រះនាងពៅចេញពីព្រះដំណាក់របស់ទ្រង់ ។ ពួកទាសាទាសីក៏បានធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជា ដោយនាំព្រះនាងទៅបំបរបង់ចោលក្នុងព្រៃ ។ គ្រានោះ ព្រះរាជបុត្រីច្បងទាំងពីរ សប្បាយព្រះទ័យណាស់ព្រោះសម្រេចតាមគោលបំណងរបស់ទ្រង់ នៅក្នុងព្រៃ, ព្រះរាជបុត្រីពៅ ប្រកបដោយសេចក្ដីតោកយ៉ាកនិងការភិតភ័យយ៉ាងក្រៃលែង។ កាលណាព្រះនាងនឹកអំពីដំណាក់ដែលធ្លាប់គង់ អំពីព្រះរាជបិតាដ៏ជាទីស្នេហារបស់ទ្រង់, សំឡេងយំខ្សឹកខ្សួលក៏កើតមានឡើង ។ ព្រះនាងមិនបានដឹងសោះថា តើព្រោះហេតុអ្វីបានជាព្រះបិតាខ្ញាល់នឹងព្រះនាង ? ហើយព្រោះហេតុអ្វីបានជាខ្លួនព្រះនាងត្រូវគេបំបរបង់ចោល? ។ ពេលនោះ ព្រះនាងដើរត្រាច់ទៅក្នុងព្រៃតែមួយព្រះអង្គ ឥតមានទីពឹង ហើយទីបំផុត ដោយខ្លាចសត្វព្រៃបៀតបៀន ព្រះនាងក៏ឡើងទៅពួនលើដើមឈើខ្ពស់មួយ ។ ក្សិណនោះ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គនៃប្រទេសដទៃទៀត ទ្រង់ចេញបរបាញ់សត្វក្នុងព្រៃ ។ កាលទ្រង់គង់សេះ បរតាមព្រៃនោះហូរហែរមក ទ្រង់បានឮសំឡេងឆ្កែរបស់ព្រះអង្គ ព្រុសកោះឡើង ដោយអាការភ្ញាក់ផ្អើល ។ ទ្រង់បរសេះយ៉ាងរួសរាន់ ឆ្ពោះទៅតាមសំឡេងឆ្កែ ស្រាប់តែឃើញពួកឆ្កែនោះ នៅចោមព័ទ្ធជុំវិញដើមឈើ ដែលព្រះរាជបុត្រីលាក់ព្រះអង្គ។ ដោយសង្ឃឹមថា នឹងបានឃើញខ្លាឃ្មុំ ទ្រង់ក៏ងើយព្រះភក្ត្រទតទៅលើ ។ តែជំនួសខ្លាឃ្មុំ, ទ្រង់បានយល់នូវរង្វង់ភក្ត្រដ៏ឆើតឆាយនៃស្ត្រីក្មេង ដែលមានអាការប្រកបដោយទុក្ខព្រួយទៅវិញ ។ ពេលនោះ ព្រះអង្គបានពោលទៅកាន់ព្រះនាងដោយសុភាព សុំឲ្យព្រះនាងចុះមកក្រោម ។ លុះព្រះនាងចុះមក ព្រះអង្គបានលើកព្រះនាងដាក់លើខ្នងសេះ បញ្ជិះយកទៅកាន់ប្រាសាទព្រះអង្គ ។ នៅក្នុងប្រាសាទ, ទ្រង់ឲ្យព្រះនាងសោយអាហារ, ធ្វើឲ្យព្រះនាងកក់ក្ដៅបាត់រងាដោយភ្លើងសម្រាប់អាំង ។ ទីបំផុត ដោយអំពើសប្បុរសរបស់ព្រះមហាក្សត្រអង្គនោះ គ្របមកលើព្រះនាង, ព្រះនាងក៏បញ្ចេញរឿងទ្រង់ ទូលមកព្រះមហាក្សត្រជ្រាបសព្វគ្រប់ ។ អំពើដ៏ល្អ និងលំអដ៏ឆើតឆាយរបស់ព្រះនាង ធ្វើឲ្យព្រះមហាក្សត្ររំភើបព្រះទ័យយ៉ាងក្រៃលែង ។ ទ្រង់ថែរក្សាព្រះនាងទុកក្នុងប្រាសាទ, ហើយក្រោយមក ទ្រង់សុំឲ្យព្រះនាងរៀបអភិសេករួមរស់ជាមួយព្រះអង្គ ។ ព្រះរាជធីតាក្មេងនេះ ដោយធ្លាក់ចុះក្នុងសេចក្ដីស្នេហាដែរនោះ ក៏ទ្រង់ទទួលព្រមរៀបអភិសេកជាមួយទ្រង់ ។ ដូច្នេះហើយ កាលបរិច្ឆេទនៃព្រះពិធីមង្គលាភិសេក ក៏ត្រូវបានគេកំណត់ទុកជាស្រេច, សំបុត្រអញ្ជើញភ្ញៀវ ក៏ត្រូវគេចាត់ការផ្ញើទៅក្រុមព្រះរាជវង្សានុវង្ស នៃព្រះរាជអាណាចក្រជិតខាង ចំនួនប្រាំពីរអាណាចក្រ ។ កាលថ្ងៃនៃមង្គលាភិសេកមកដល់ ភ្ញៀវជាព្រះរាជវង្ស ក៏បានមកដល់ត្រៀបត្រា ។ ក្នុងបណ្ដាភ្ញៀវទាំងនោះ ព្រះមហាក្សត្រជាព្រះបិតានៃព្រះនាងសាមីខ្លួនក្នុងអាវាហមង្គល និងព្រះរាជបុត្រីទាំងពីរនៃទ្រង់ ក៏ទ្រង់យាងមកជាភ្ញៀវជាន់ខ្ពស់មួយដែរ ។ ទាំង ៣ អង្គនេះ  ឥតមានអង្គណានឹករឃើញចំពោះព្រះនាងសាមីខ្លួនឡើយ ព្រោះទ្រង់ជឿជាក់ថា ព្រះរាជបុត្រីពៅអង្គនោះ វិនាសបាត់បង់ព្រះជន្មក្នុងព្រៃទៅហើយ ។ ពេលដែលភ្ញៀវអង្គុយរៀបរយ នៅនាតុជប់លៀងភោជនាហាររួចរាល់អស់ហើយ, ម្ហូបដ៏ល្អគ្រប់បែប បានត្រូវគេលើកតម្កល់លើតុមុខភ្ញៀវទាំងនោះ ។ ចំពោះភោជនាហារទាំងនោះ គ្មានម្ហូបណាមួយប្រៃសោះ គឺសុទ្ធតែសាបៗ ទាំងអស់ ហើយថែមទាំងគ្មានដាក់អំបិលប្រចាំការទៀតផង, នំប៉័ងក៏គ្មានដែរ ។ ព្រះមហាក្សត្រ ជាព្រះបិតាព្រះនាងពៅ  ដោយទ្រង់មិនអាចទប់ព្រះទ័យក្នុងការសួររក ក៏ទ្រង់បន្លឺថា ៖ ”យីអើហ្ន៎ ! ខ្ញុំមិនយល់សោះ ម្ដេចបានជាគេភ្លេចដាក់វត្ថុដ៏ប្រណីតបំផុតពីរមុខ ក្នុងពិធីជប់លៀងនេះហ្ន៎ ?” ។ ព្រះនាងពៅ ដែលពោលនោះ ជាតួព្រះខត្តិយានី ឆ្លើយថា ៖ “ឱ ! ព្រះអង្គត្រូវការអ្វី ?” ។ ”អាសំខាន់ពីរមុខ គឺអំបិល និងនំប៉័ងណា៎ !” ព្រះមហាក្សត្រឆ្លើយ ។ ”ពិតហើយក្រាបទូល", ព្រះនាងបន្ថែម, “អំបិល និងនំប៉័ងហ្នឹងឯងហើយ ដែលយើងស្គាល់ថា ជាវត្ថុដ៏ប្រណីតថ្លៃថ្នូរបំផុត, ក៏ប៉ុន្តែ នៅគ្រាមួយនោះ ដោយសារតែខ្ញុំថ្វាយតម្លៃយ៉ាងថ្លៃ ទៅព្រះបិតាខ្ញុំស្មើនឹងវត្ថុទាំងនេះ ខ្លួនខ្ញុំក៏ត្រូវលោកបណ្ដេញចេញពីព្រះដំណាក់ឲ្យទៅនៅចុងព្រៃ ដើម្បីសម្លាប់ខ្លួនខ្ញុំទៅវិញ" ។ ទ្រង់ឮពាក្យនេះ ព្រះមហាក្សត្រក៏ស្ងៀមមួយសន្ទុះ រួចដល់ព្រះអង្គស្គាល់ព្រះនាងច្បាស់ ក៏ទ្រង់ស្ទុះទៅឱបព្រះនាងដោយសម្រែក ពេញទៅដោយសេចក្ដីសប្បាយរីករាយព្រះទ័យជាអនេក ព្រោះទ្រង់ទើបនឹងបានជ្រាបថា   ព្រះនាងមានព្រះជន្មរស់នៅឡើយ ។ ពេលនោះ ព្រះអង្គសុំឲ្យព្រះនាងសុំអភ័យទោស ចំពោះការណ៍ដែលទ្រង់មិនយល់ នូវពាក្យពេញទៅដោយសេចក្ដីស្នេហារបស់ព្រះនាងចំពោះព្រះអង្គ ។ អំពើអាក្រក់នៃព្រះរាជបុត្រីច្បងទាំងពីរ ដែលរួមគំនិតប្រឆាំងនឹងព្រះរាជបុត្រីពៅនោះ ក៏ត្រូវទទួលលទ្ធផលអាក្រក់យ៉ាងសម្បើម  វេនដែលត្រូវឃ្លាតចេញចាកព្រះដំណាក់នៃព្រះបិតាខ្លួន ក៏វិលមកដល់នាងទាំងពីរវិញ ។ ម្ល៉ោះហើយ តាំងពីថ្ងៃនោះមក ដំណឹងអ្វី សូម្បីតែបន្តិចបន្តួចពីនាងទាំងពីរ ក៏លែងលេចឮសោះ ។ ទុកជានាងត្រូវស្ដេចបរបាញ់ណាមួយ ជួយសង្គ្រោះឲ្យរស់រានមានជីវិតក្ដី ក៏គ្មានអ្នកណាមួយបានដឹងបានឮ ឬបានឃើញសោះឡើយ ។ 

                                                                          ភិក្ខុ ម៉ែន រៀម សិក្សាពុទ្ធិកមហាវិទ្យាល័យ ព្រះសីហនុរាជ ប្រែចាកភាសាអង់គ្លេស

(ចប់)

 

រឿងព្រេងសាសនា ស័ងតូស៍ ការស្ថាបនាពិភពលោក

 

មេឃមានពណ៌ខៀវធំល្វឹងល្វើយ មានពពកអណ្ដែតត្រសែតពាសពេញ ។ គឺនៅទីនោះឯង ដែលពួកអនុអាទិទេពរស់នៅ ។ អនុអាទិទេពមានសភាពដូចគ្នានឹងមនុស្ស, តែមានអនុភាពធំជាង, ខ្លាំងជាង, ស្រាលជាង, ល្អជាង ។ ពួកអនុអាទិទេពត្រាច់ទៅដូចជាបក្សាហើរ ។ ជើងពួកនេះ មិនចាំបាច់ចុះមកជាន់ប្រថពីទេ ។ តែកាលរឿងរ៉ាវនេះកើតមានជាបឋម, នៅលើមហាសមុទ្រមានតែប្រេង អណ្ដែត, ផែនដី, ផែនដីពិតប្រាកដដែលមនុស្សជាតិរស់នៅ, មិនទាន់មាននៅឡើយ។ នៅក្នុងមហាមេឃ មានវាលធំលន្លឹមលន្លោចគ្មានព្រំដែនទេពណ៌សដូចទឹកដោះ (គេហៅថាជើងព្នាយ តាំងពីនោះមក) ។  គឺនៅលើជើងព្នាយនោះឯង កាលសម័យថ្ងៃមួយ មានការប្រជុំពួកអនុអាទិទេព ដែលមានវស្សាចាស់ជាងគេ ។ គឺត្រូវសម្រេចនូវកិច្ចការដ៏ឧត្ដម: គឺត្រូវស្ថាបនានូវពិភពលោក។ ការសម្រេចនេះប្លែកអស្ចារ្យ,ព្រោះហេតុអ្វីក៏បាន ជាឲ្យមានពិភពលោក ព្រមទាំងជីវិតសត្វ និងវត្ថុឯទៀត ? ព្រោះហេតុអ្វី ? បានជាអនុអាទិទេព មិនពេញចិត្តឲ្យមានត្រឹមតែសភាពបរិសុទ្ធ នៃនាមធម៌ប៉ុណ្ណោះ ? តើធ្វើបែបនេះប្រហែលជា ដើម្បីនឹងចង់បំបាត់នូវលោក ពួកនេះដែលមានបំណងចង់បានសត្វនិករឯទៀត ដើម្បីនឹងធ្វើសេចក្ដីស្នេហា ប្រកបដោយសុក្រឹតភាព ឲ្យកើតមានឡើង ? ឬដោយការអផ្សុកនឹងជីវភាពរបស់ខ្លួនដែលមានសភាពដដែលៗដូចៗគ្នា មិនប្រែប្រួល ពួកអនុអាទិទេពមានប្រាថ្នាចង់កម្សាន្តព្រះទ័យ ចំពោះការទស្សនាមនុស្សជាតិ ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមនិស្ស័យសព្វៗខ្លួន នៅលើផែនដី ។ ពួកអនុអាទិទេព បានណាត់ប្រជុំគ្នា នៅលើជើងព្នាយមួយ ដើម្បីនឹងស្ថាបនានូវពិភពលោក ។ពួកអនុអាទិទេពទាំងប៉ុន្មាន ក៏បានប្រគល់កិច្ចការទាំងនេះមកទេវតាទាំងពីររូប ទេវតាជំទង់ម្នាក់នាម អ៊ីដសាណាគី និងនាងទេព ធីតាម្នាក់នាមនាង អ៊ីដសាណាមី ។ ពួកវិចិត្រករ និងជាងឆ្លាក់ជប៉ុន បានគូរឆ្លាក់រូបទេវតាទាំងពីរ។ អ៊ីដសាណាគី មានសភាពជាបុគ្គលជំទង់ ខ្លាំង មានសក់វែង មានពុកចង្កាច្រើនដុះពាសពេញមុខ: ស្លៀកពាក់សំពត់ពណ៌ស្រគាំ ។ នាងទេវធីតាអ៊ីដសាណាមី មានសភាពដូចជានារីជប៉ុនស្អាតល្អ មានភ្នែកធំ មានសក់វែងល្អធ្លាក់លើស្មា: រូបនាងទេវធីតាស្រោបសុទ្ធតែសំពត់មានពណ៌ស ...។ ពួកអនុអាទិទេពឯទៀត ស្រែកទៅកាន់អ្នកទាំងពីរនាក់ថា ៖ «ចូរអ្នកស្រឡាញ់គ្នា រួមរស់នឹងគ្នាទៅ ។ ចូរអ្នកបង្កើតចម្រើន ពិភពលោក ។ យើងសូមធានាជាមុនថា អ្នកនឹងបានប្រសូតបុត្រមានសភាពស្អាតល្អមិនខាន» ។ អ៊ីដសាណាគីនិង នាងអ៊ីដសាណាមី បានព្រមទទួលនូវបេសកម្មនេះ ដែលពួកអនុអាទិទេពទាំងប៉ុន្មាន បានប្រគល់មកដោយកិត្តិយស ។ អ្នកទាំងពីរក៏ត្រាច់ដើរសប្បាយ ។ អ៊ីដសាណាគី បានកាន់លំពែងមាសមួយ មានដាំត្បូងច្រើន, ទេវតាទាំងពីរ បានទៅដល់ស្ពានមួយ ប្រកបដោយអច្ឆរិយភាពធំសម្បើម ដូចជាមានសភាពមូលជារង្វង់ពាក់កណ្ដាល បោះទៅក្នុងមហាមេឃ ។ ខាងក្រោមស្ពាននោះមានពណ៌ស្វាយ ខាងលើមានពពកខៀវស្រអាប់ រួចខៀវភ្លឺ, ខៀវខ្ចី, លឿងខៀវ, លឿងក្រហម ដែលមានលំនាំស្អាតល្អ បើគេដើរសួរតាមស្ពាននោះពីមួយទៅមួយ មិនអាចឮសូរអ្វីឡើយ ។ នៅខាងលើស្ពានមានពណ៌ក្រហមដូចអាចម៍ល័ក្ត ។ ស្ពាននោះមានសភាពសម្បើមអស្ចារ្យ  ហើយមានទ្រង់ទ្រាយឥន្ទធនូ ។ អ្នកទាំងពីរឈប់នៅខាងលើស្ពាន មានសភាពជារង្វង់មូល ពាក់កណ្ដាល ខាងក្រោមមានសមុទ្រធំ មានចលនាជានិរន្តរ៍ និងសភាពខៀវផ្ទៃមេឃ ដែលមានរលកតូចៗសដូចប្រាក់ កម្រើកចុះឡើង។ អ៊ីដសាណាគី បានយកលំពែងចាក់ចូលទៅក្នុងរលក ប្រែគ្រវីចុះឡើងទៅមកជាច្រើន ពោលថា :«កូវ៉ូរ៉ូ, កូវ៉ូរ៉ូ» ។ ស្រាប់តែមានបាដិហារ្យទីមួយកើតឡើង : ដល់អ៊ីដសាណាគីដកលំពែងចេញមក  គេឃើញមានធ្លាក់ពពុះ ដែលអណ្ដែតមករួបរួម ក្រាស់, ប្រមូលមូលជាប់គ្នាទៅជាមានសភាពរឹងកើតទៅជាដី ។ គឺដីដំបូងដែលកើតមានឡើងក្រោមមហាមេឃ, ដីតូច, ដីនោះតូចណាស់, ផែនដីមួយតូចណាស់ មានទឹកជុំវិញ គេហៅថាកោះអូណូ-គូរ៉ូ។ ប្រៀប ដូចជាប្រវឹកសមុទ្រហើរចុះមកទំលើថ្ម, អ៊ីដសាណាគី និងនាងអ៊ីដសា-ណាមី នាំគ្នាចុះទាំងពីរនាក់មកកាន់កោះតូចនោះ ។ ឱ ! គួរសប្បាយណាស់, ដោយអ្នកទាំងពីរបានចុះមកកាន់ផែនដី ជាបឋមមុនគេ ! ។ នាងទេវីក៏បានក្រេបនូវរសជាតិនៃកាមតណ្ហានោះ ។ នាងភ្លេចស្ថានសួគ៌ ដែលនាងចេញពីនោះមក ។ នាងភ្លេចវត្ថុទាំងអស់ ដែលនៅក្រៅពីបច្ចុប្បន្នកាល ។ នាងពោលថា យើងមិនអាចធ្វើចរិយាយើងឲ្យនៅនឹងដូចកាលពីព្រឹកម៉ិញ ។ ភ្នែកនាងមានរស្មី ក្រឡេកទៅកាន់ភ្នែក, សក់, មាត់, ដៃ, ជើង, រូបកាយទាំងអស់នៃអ្នកជាស្វាមីដែលមានលំអគួរចេតនា ។ នាងទេវធីតាពោលទៅកាន់ស្វាមីថា: «តើយើងនឹងគិតរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ឬ ?» ។ ទេវតាទាំងប្រុសស្រី ខំសម្លក់គ្នាទៅវិញទៅមក ដូចទើបនឹងឃើញគ្នាជាដំបូង ។ ញញឹមទៅរកគ្នាទៅវិញទៅមក ។ នៅក្នុងភ្នែកទាំងពីរនាក់ គេបានឃើញសភាពទន់ភ្លន់ដូចគ្នា ។ អ៊ីដសាណាគី និង នាងអ៊ីដសាណាមី បានព្រមយកគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ ហើយអ្នកទាំងពីររង់ចាំមើលកូនស្អាតល្អ ដែលទេវតាបានផ្សាយដំណឹងជាមុន ។ ឱ! គួរឲ្យអាណោចអធ័មពន់ពេក, កូនដែលកើតដំបូង ជាសត្វប្លែកពីធម្មតាគឺសត្វឈ្លើងធំមួយ ។ អ្នកទាំងពីរ មិនចង់រក្សាទុកនូវជីវសត្វបែបនេះ ហើយក៏ដាក់កូនង៉ាឈ្លើងនោះ ទៅលើទូកដែលធ្វើពីដើមត្រែងចងប្រទាក់គ្នា ហើយក៏បណ្ដែតពោងពាយទៅតាមទឹកនោះ។ កូនដែលកើតមកថ្មីទៀត គួរតូចចិត្តពន់ពេក ម្ដងនេះគឺដូចជា កោះមានពពុស, បែបភាពដូចជាសត្វមេដុស (Méduse)(  ) មានសភាពអាក្រក់ពន់ពេក ។ អ្នកទាំងពីរមិនព្រមទទួលស្គាល់ថាជាកូនរបស់ខ្លួន ។ ដោយមានចិត្តព្រួយលំបាកជាខ្លាំង, ទេវតាទាំងពីររូបក៏បានទៅសួរអនុអាទិទេពឯទៀត, ឲ្យពន្យល់អំពីហេតុប្លែកអស្ចារ្យនោះ ។ ទេវតាទាំងពីរ បានសួរទៅអនុអាទិទេពដែលចាស់វស្សាជាងគេ, ដែលលោកប៉ិនប្រសប់ស្គាល់នូវអាថ៌កំបាំងនៃជីវភាព អនុអាទិទេព ដែលជាអ្នកធ្លាប់រក្សាទុកនូវវិធានការ នៃសីលធម៌តាំងពីសម័យបុរាណ «ព្រោះហេតុដូចម្ដេចបានជាយើងមិនបានបុត្រល្អ ដែលពួកអនុអាទិទេពបានសន្យាពីមុនមក ?» ។ ពួកអនុអាទិទេពទាំងនោះក៏តបទៅវិញថា :«គឺត្រូវបុរសសួរជាមុនទៅរកស្រ្តីជាភរិយា នេះជាឆន្ទៈមហាមេឃ ... ។ មិនដូច្នោះ នាងអ៊ីដសាណាមី  បានពោលពាក្យជាដំបូងមុនគេបង្អស់  គឺនាងនេះឯង បានពោលពាក្យលួងលោមអ៊ីដសាណាគី ឲ្យយកខ្លួនជាភរិយា... ព្រោះហេតុដូច្នេះ បានជាអ្នកឯងមិនមានកូនល្អតាមពាក្យសន្យា» ។ បុរសអ៊ីដសាណាគី និងនាងអ៊ីដសាណាមី ក៏មិនអាចតបទៅពួកអាទិទេពបានឡើយ ។ អ្នកទាំងពីរនាក់ក៏ឱនក្បាលចំពោះការបន្ទោសនៃពួកអនុអាទិទេព ក៏ចាកចោលមហាមេឃ មកកាន់កោះរបស់ខ្លួន ។  នាងអ៊ីដសាណាមី មិនអាចហ៊ានក្រឡេកមើលអ៊ីដសាណាគី ឬពោលពាក្យមកកាន់បុរសសោះឡើយ ។ នាងត្រាច់ទៅ ក្បាលឱន មាត់បិទ ។ តែបុរសអ៊ីដសាណាគី មានសាទរចិត្តដោយបានដើរជិតស្រ្តីដែលមានរូបកាយល្អជាអនេក បុរសនេះបានគន់មើលសក់, ភ្នែក, បបូរមាត់, ដៃ, សព្វសារពាង្គកាយទាំងអស់ ល្អឥតគណនា ។ បុរសនោះក៏សួរទៅនាងថា : «តើនាងយល់ព្រមថា  យើងទាំងពីរនាក់ជាប្ដីប្រពន្ធឬ ?» ។ នាងក៏ញញឹមស្រស់, យល់ព្រម ។ ទេវតាទាំងពីរនាក់ក៏បានប្រព្រឹត្ត ប្រតិបត្តិតាមបណ្ដាំនៃពួកអនុអាទិទេពទាំងឡាយ : គឺបុរសបានពោលពាក្យជាបឋម ។ ការប្រតិបត្តិតាមពួកអនុអាទិទេពៗនឹងឲ្យរង្វាន់ឥឡូវនេះ ទេវតាទាំងពីរនាក់ក៏បានបុត្រជាច្រើន តើបុត្រនោះយ៉ាងណាទៅ ! បុត្រនោះល្អណាស់ ! ព្រោះថាបុត្រនៃទេវតានោះ គឺកោះជប៉ុននេះឯង ! កោះជប៉ុន ដែលមានដី, ថ្ម, ភ្នំ, ទន្លេ, ដើមស្រល់, ដើមសឺរីស, ពលរដ្ឋ, សត្វតិរច្ឆាន, និងបុរសទាំងឡាយ នេះជាកូននៃនាងអ៊ីដសាណាមី និងបុរសអ៊ីដសាណាគី ។ 

 

(ចប់់)

 

រឿងព្រេង ត្រីមាស

កាលពីព្រេងនាយ មានតាចាស់ និងយាយចាស់ ពីរនាក់ប្ដីប្រពន្ធជាអ្នកក្រីក្របំផុត បានសង់ខ្ទមមួយតូចនៅទៀបមាត់សមុទ្រ អស់កាលជាយូរចំនួន ៣៣ ឆ្នាំមកហើយ ។ តាចាស់នោះឯងតែងរកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការនេសាទត្រី គឺបង់សំណាញ់ជាប្រក្រតី ។ ឯយាយចាស់ជាអ្នកប្រកបការកាប់ព្រាល កាប់ក្រចៅ យកមកលក់ដូរចិញ្ចឹមជីវិតជានិច្ចជាកាល ។ ថ្ងៃមួយ, តានេសាទពុនសំណាញ់ទៅបង់ត្រីនៅមាត់សមុទ្រ, លុះទាញសំណាញ់មកឃើញជាប់សុទ្ធតែភក់ ។ តានេសាទក៏រលាស់ចោលហើយបង់ជាគម្រប់ពីរ, ទាញមកឃើញជាប់សុទ្ធតែសារាយ ។ តានេសាទក៏បង់សំណាញ់ទៅជាគម្រប់បីទៀត, ដល់ទាញសំណាញ់មក ឃើញជាប់ត្រីសម្បុរមាសមួយ ។ វេលានោះឯង ត្រីមាសនិយាយអង្វរទៅតានេសាទនោះដោយភាសាមនុស្សថា ៖ លោកតា, មេត្តាលែងខ្ញុំទៅក្នុងទឹកសមុទ្រវិញទៅ, ខ្ញុំនឹងជូនរបស់ដែលមានតម្លៃជាទីគាប់ចិត្តលោកតា ។ តានេសាទក៏ភាន់ភាំងហើយខ្លាចផង ដោយនឹកថា « អញបានរកស៊ីដោយការនេសាទត្រីនេះ  ចំនួន  ៣៣   ឆ្នាំមកហើយ   មិនដែលប្រទះឃើញត្រីចេះនិយាយដូច្នេះសោះ » ។ តានេសាទក៏លែងត្រីមាសទៅក្នុងសមុទ្រវិញ ហើយនិយាយនឹងត្រីថា ៖ត្រីមាស ! សូមឲ្យទេវតារក្សាឯងដោយល្អចុះ, ហើយខ្ញុំក៏មិនត្រូវការទទួលយកវត្ថុអ្វីជាបំណាច់អំពីឯងវិញឡើយ ។ ចូរឯងហែលលេងក្នុងទឹកសមុទ្រតាមសប្បាយចុះ ។ យាយ, ថ្ងៃនេះបងទៅបង់សំណាញ់ បានត្រីមាសមួយ ហើយត្រីនោះមិនដូចជាត្រីធម្មតាឡើយ គឺវាចេះនិយាយដូចជាមនុស្សយើង ហើយត្រីនោះឯងអង្វរបងឲ្យបងលែងវាទៅក្នុងទឹកសមុទ្រវិញ វានឹងឲ្យរបស់ដ៏មានតម្លៃដល់បងតាមតែបងចង់បាន តែបងខ្លាចមិនហ៊ានទទួលយកគ្រឿងបណ្ណាការអ្វីមួយឡើយ ហើយបងក៏លែងត្រីនោះទៅក្នុងសមុទ្រវិញទៅ ។ យាយចាស់ជាភរិយា   បានឮប្ដីនិយាយដូច្នោះហើយ  ក៏ជេរទៅប្ដីថា ៖ នែតាចាស់ ល្មេញល្មើ,  ម៉េចក៏តាឯងមិនទារយករបស់អ្វីមួយអំពីត្រី ! ទុកជាយ៉ាងណា ក៏គួរតែទទួលយកថាំងឈើមួយគូគ្រាន់នឹងដងទឹកចុះអេះ ព្រោះរបស់យើងវាបាក់បែកអស់ទៅហើយ តានេសាទក៏ត្រឡប់ទៅកាន់សមុទ្រវិញ ហើយចុះដើររកមើលត្រីមាស វេលានោះទឹកសមុទ្រ កើតមានរលកយ៉ាងស្រាលៗ, ហើយតានេសាទក៏ស្រែកហៅទៅត្រីមាស, ឯត្រីមាសក៏ហែលមកជិត ហើយសួរគាត់ថា ៖ លោកតា មានការអ្វីមករកខ្ញុំនេះ  ? តានេសាទក៏តបទៅកាន់ត្រីមាស ដោយសេចក្ដីគោរពថា ៖ ឱអ្នកម្ចាស់ថ្លៃត្រីអើយ,     ប្រពន្ធខ្ញុំខឹងនឹងខ្ញុំដោយហេតុមិនទទួលយករបស់អ្វីមួយពីអ្នក, ឥឡូវនេះគេឲ្យខ្ញុំមកសុំថាំងថ្មីមួយសម្រាប់ពីអ្នក ដើម្បីយកទៅដងទឹក ដ្បិតថាំងខ្ញុំវាបាក់បែកអស់ទៅហើយ ។ ត្រីមាសតបទៅតានេសាទថា ៖ លោកតា កុំបារម្ភឲ្យសោះ, ចូរតាត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញចុះ ទេវតានឹងទំនុកបម្រុងដល់តាឯងៗនឹងបានថាំងថ្មីនោះជាប្រាកដ ។ តានេសាទត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ឯយាយចាស់ក៏បានថាំងថ្មីមួយសម្រាប់, តែយាយចាស់មិនពេញចិត្តឡើយ ត្រឡប់ជាគំហកឲ្យប្ដីវិញថា ៖ តាចាស់ល្ងីល្ងើ តាឯងផ្ដេសផ្ដាសណាស់, ម៉េចក៏ទៅសុំឯថាំងឈើ, របស់នេះល្អឬ ? តាឯងចូរត្រឡប់ទៅរកត្រីម្ដងទៀត ហើយសុំផ្ទះមួយវិញ ដ្បិតយើងគ្មានផ្ទះល្អនៅទេ ។ តានេសាទក៏ត្រឡប់ទៅសមុទ្រវិញ, ទឹកសមុទ្រក៏ត្រឡប់ជាល្អក់បន្តិចៗ, ហើយគាត់ស្រែកហៅទៅត្រីមាសៗ ក៏ហែលមកជិតហើយសួរថា៖  តាមករកខ្ញុំដោយមានការអ្វីទៀត ?តនេសាទតបដោយគោរពថា ៖ ឱ ! អ្នកម្ចាស់ថ្លៃអើយ, ប្រពន្ធខ្ញុំវារឹតតែកិនខ្ញុំខ្លាំងឡើងទៀត, វាឲ្យខ្ញុំមកសុំផ្ទះអ្នកមួយ ។ ត្រីមាសតបថា ៖ តាកុំព្រួយ, ចូរតាត្រឡប់ទៅផ្ទះតាឯងវិញចុះ តានឹងបានផ្ទះមួយតាមតាសុំជាប្រាកដ ។ តានេសាទក៏ត្រឡប់មកកាន់គេហដ្ឋានខ្លួនវិញ ស្រាប់តែបាត់ខ្ទមនោះទៅ ឃើញឯផ្ទះមួយយ៉ាងល្អរុងរឿងផុសឡើងនៅពីមុខគាត់ មានបន្ទប់ខ្វាត់ខ្វែងយ៉ាងធំទូលាយ មានផ្ទះបាយ និងបង្អួចទ្វារជាជួររាងរាយដែលសាងអំពីឥដ្ឋបាយអ, ឯយាយចាស់នោះអង្គុយនៅទៀបបង្អួចមួយ ហើយស្រែកជេរមកតានេសាទជាប្ដីវិញថា ៖ នែតាគម្រក់ដូចជាតិរច្ឆាន, តាឯងទៅសុំឯផ្ទះផ្ដេសផ្ដាសយ៉ាងនេះ មិនពេញចិត្តអញទេ ! តាឯងចូរត្រឡប់ទៅសុំត្រីម្ដងទៀតថា យើងមិនចង់បានភាពជាស្រីអ្នកស្រែចម្ការសាមញ្ញដូច្នេះទេ, យើងចង់បានទៅជាស្រីមួយដែលប្រកបដោយរូបសម្បត្តិ មានត្រកូលស្ដុកស្ដម្ភវិញ ។ តានេសាទក៏ត្រឡប់ទៅរកមាសទៀត,    ឯទឹកសមុទ្រក៏រឹតតែល្អក់ក្រៃលែង តាចាស់ក៏ស្រែកហៅទៅត្រីមាសៗក៏ហែលមកជិតហើយសួរថា៖ លោកតាមកធ្វើអ្វីនៅទីនេះ ? តាចាស់តបដោយគោរពថា ៖ ឱ ! អ្នកម្ចាស់ថ្លៃត្រីអើយ, សូមអ្នកអត់ទោសខ្ញុំ, ប្រពន្ធខ្ញុំគេនៅតែខឹងនឹងខ្ញុំជានិច្ច វាមិនឲ្យខ្ញុំឈប់បានមួយដង្ហើមសោះ, ឥឡូវនេះវាថា វាមិនចង់នៅជាសភាពស្រីអ្នកស្រែចម្ការដូច្នោះទេ វាចង់បានទៅជាស្រីអ្នកមានត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ស្ដុកស្ដម្ភវិញ ។ ត្រីមាសតបថា ៖ បើប៉ុណ្ណោះទេ ចូរតាកុំព្រួយ, ចូរតាត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញចុះ ទេវតានឹងជួយតាឯងឲ្យបានសម្រេចដូចសេចក្ដីប្រាថ្នា ។ តានេសាទក៏ត្រឡប់មកផ្ទះខ្លួនវិញ ស្រាប់តែឃើញប្រាសាទមួយយ៉ាងធំខ្ពស់ ឃើញយាយចាស់នោះអង្គុយក្នុងល្វែងប្រាសាទខាងក្រៅ ហើយមានសម្លៀកបំពាក់សុទ្ធសឹងតែរបស់មានតម្លៃ, នៅក្បាលមានពាក់កញ្ចាំង ដែលដាំរំលេចដោយពេជ្រ មានពាក់ខ្សែកពេជ្រជាច្រើនខ្សែ, ម្រាមដៃទាំងអស់សឹងពាក់ដោយចិញ្ចៀនមាសដាំពេជ្រ, ពាក់ស្បែកជើងក្រហម ។ នៅជុំវិញខ្លួនយាយចាស់នោះ មានមនុស្សនៅចាំបម្រើណែន ណាន់តាន់តាប់, គាត់វាយគាត់ធាក់មនុស្សបម្រើទាំងអម្បាលនោះដោយឥតមេត្តា ។ តានេសាទឃើញដូច្នោះ ក៏និយាយទៅកាន់ភរិយាថា ៖ ជម្រាបសួរអ្នកស្រី, ឥឡូវនេះចិត្តអ្នកស្រីយ៉ាងណា ល្មមស្កប់ស្កល់ហើយឬនៅ បើបានដល់ទីប៉ុណ្ណេះហើយ  ? យាយចាស់អប្រិយគំហកឲ្យតានេសាទជាប្ដី ហើយក៏ឲ្យគាត់ទៅធ្វើការឯរោងសេះទៅ ។ លុះកន្លងទៅបានប្រមាណ ២ អាទិត្យ, យាយចាស់នោះមានសេចក្ដីលោភកើតឡើងទៀត ទើបឲ្យបម្រើទៅហៅតានេសាទមក ហើយបង្គាប់ថា ៖ តាអើយ, តាឯងចូរទៅរកត្រីមាសម្ដងទៀត ហើយសុំថា អញមិនចង់បានភាពជាស្រីអ្នកមានត្រកូលស្ដុកស្ដម្ភត្រឹមប៉ុណ្ណេះទេ, អញចង់បានទៅជាស្ដេចស្រី ដែលប្រកបដោយឫទ្ធានុភាពយ៉ាងល្បីល្បាញទូទៅទាំងទ្វីបនោះវិញ ។ តាចាស់មានសេចក្ដីខ្លាច ហើយអង្វរថា ៖ ឱ ! អ្នកម្ចាស់ថ្លៃអើយ, ចុះឯងកើតមកពីជាតិអ្វី បានជាហាស្ដីនិយាយឡើងគ្មានចេះខ្មាសអ្នកស្រុក គ្មាននគរបន្តិចសោះនេះ ? បាននេះហើយចង់បាននោះទៀត មិនចេះស្កប់ស្កល់ ! ។ យាយចាស់រឹងរឹតតែខឹង ហើយគំរាមទៅតានេសាទថា ៖ តាឯងខ្លាចអ្វី, បានជាហ៊ានមកឈ្លោះប្រកែកតបតនឹងអញជាស្រីមានត្រកូលខ្ពស់ដូច្នេះវិញ ? នែតា ចូរទៅឯសមុទ្រប្រញាប់,  បើតាឯងមិនទៅទេ, អញនឹងបង្ខំតាឯងដោយអាជ្ញាឥឡូវនេះ ។ តានេសាទកម្សត់ មានសេចក្ដីខ្លាចភរិយាខ្លួន ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់សមុទ្រទៀត ។ ក្នុងគ្រានេះទឹកសមុទ្របណ្ដាជាពណ៌ខ្មៅ, តានេសាទស្រែកហៅទៅត្រីមាសៗក៏ហែលមកជិត ហើយសួរថា ៖ តាមករកអ្វីនៅទីនេះ ? តានេសាទក៏តបទៅកាន់ត្រីមាសដោយគោរពថា ៖ អ្នកម្ចាស់ថ្លៃត្រីអើយ, សូមអ្នកអត់ទោសខ្ញុំចុះ ព្រោះភរិយាខ្ញុំវាវង្វេងទៅហើយ វាថាមិនចង់បានជាភាពស្រីមានត្រកូលខ្ពស់ប៉ុណ្ណេះទេ, វាចង់ឲ្យបានទៅជាស្ដេចស្រីដ៏ធំលើសលុបគេទាំងអស់វិញ វាឲ្យខ្ញុំមកសុំអ្នកទៀត ។ ត្រីមាសតបទៅតានេសាទថា ៖ តាកុំព្រួយ ចូរតាត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញចុះ ទេវតានឹងទំនុកបម្រុងដល់តាឲ្យបានសម្រេចដូចសេចក្ដីប្រាថ្នា ។ វេលានោះឯងយាយចាស់អបល័ក្ខណ៍, ប្រែភេទជាស្ដេចស្រីដូចសេចក្ដីប្រាថ្នា ។ ឯតានេសាទត្រឡប់មកដល់ផ្ទះវិញ ស្រាប់តែឃើញមានព្រះរាជវាំងផុសអំពីមុខគាត់ ឃើញយាយចាស់ទៅជាស្ដេចស្រីអង្គុយនៅក្នុងព្រះរាជវាំងនោះឯង, មានបរិវារប្រុសស្រីចោមរោមគាល់ហ្វៅ ហើយមនុស្សទាំងនោះ សឹងដឹកស្រាដែលនាំមកអំពីនានាប្រទេសយកមកថ្វាយ, ហើយស្ដេចស្រីនោះបរិភោគនំប៉័ង ដែលប្រកបដោយគ្រឿងទេសមានរសឈ្ងុយឈ្ងប់ ។ តានេសាទនិម្មិតតែបានឃើញសភាពដូច្នោះហើយ ក៏ញ័ររន្ធត់ស្លុតក្នុងចិត្ត លុតជង្គង់នៅមុខស្ដេចស្រីជាភរិយាថ្វាយបង្គំ ហើយសួរថា ៖ សូមថ្វាយបង្គំស្ដេចស្រីកំណាច ! ឥឡូវនេះ  ព្រះនាងសព្វព្រះរាជហឫទ័យនឹងសម្បត្តិប៉ុណ្ណេះហើយឬនៅ  ? ស្ដេចស្រី  ( យាយចាស់ )  ឥតរមិលមើលមកតានេសាទជាប្ដីដល់តិចសោះ សូម្បីមួយប៉ប្រិចភ្នែកក៏គ្មាន ហើយត្រឡប់ជាបណ្ដេញតានេសាទនោះវិញ ។ ពួកបរិវារ និងអាមាត្យនាំគ្នាចាប់ស្មាតានេសាទច្រានចេញមកទ្វារខាងក្រៅ, ក្រុមរក្សាព្រះអង្គក៏ស្ទុះទៅគំរាមគាត់ មានអាការហាក់ដូចជានឹងប្រហារឲ្យដាច់ជាកំណាត់តូច - ធំ, ចំណែកឯបណ្ដាជនក៏ចំអកផ្ទញ់ផ្ទាល់តានេសាទថា ៖ នែតាចាស់ចោលម្សៀត, យ៉ាងនេះហើយវាសមនឹងអំពើតាឯង ! តាឯងគ្មានដឹងខ្យល់អ្វី, ហ៊ានលើកខ្លួនទៅផ្ទឹមនឹងមហាក្សត្រី នេះជាការគួររបស់តាឯងឬ ? តានេសាទភិតភ័យណាស់ ក៏រត់ចេញអំពីនោះទៅ ។ មិនយូរប៉ុន្មានកន្លងទៅប្រមាណ ២ អាទិត្យតមកទៀត, ស្ដេចស្រីក៏កើតលោភចិត្តឡើងទៀត ទើបចាត់រាជបម្រើឲ្យដើរទៅតាមរកតានេសាទជាប្ដី, លុះរកឃើញហើយ ក៏បាននាំយកខ្លួនតានេសាទនោះមកថ្វាយ, ឯស្ដេចស្រីនោះបង្គាប់ទៅរកតានេសាទថា ៖ ចូរតាឯងទៅរកត្រីនោះទៀត ហើយនិយាយសុំថា អញមិនចង់បានជាស្ដេចស្រីដូច្នេះទេ, អញចង់បានទៅជាស្ដេចស្រីជាម្ចាស់លើសមុទ្រវិញ ដើម្បីទៅនៅត្រួតត្រាក្នុងមហាសមុទ្រ ត្រាតែបានត្រីមាសនោះមកនៅបម្រើអញតាមតែសេចក្ដីដែលអញត្រូវការតែម្ដង តានេសាទមិនហ៊ានប្រកែក ក៏ទៅកាន់សមុទ្រ, ទឹកសមុទ្រនោះប្រែពណ៌ខ្មៅ មានព្យុះ និងរលកបោកបែកផ្កាត្រែង, តានេសាទស្រែកហៅទៅត្រីមាសដូចមុនទៀត ឯត្រីមាសក៏ហែលមកជិត ហើយសួរថា ៖ នែលោកតាកម្សត់, ចុះតាមករកអ្វីទៀត ? តានេសាទតបទៅកាន់ត្រីដោយគោរពថា ៖ ឱ ! អ្នកម្ចាស់ថ្លៃត្រីអើយ, តាមតែអ្នកអត់ទោសខ្ញុំចុះ, ខ្លួនខ្ញុំពុំដឹងបើនឹងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងណាទៀតទេ, ព្រោះអកុសលរបស់ខ្ញុំហើយ, អ្នកមើលចុះ ឥឡូវស្ដេចស្រីភរិយាខ្ញុំ វាមិនចង់បានជាស្ដេចស្រីដូច្នោះទេ, វាចង់ធ្វើជាស្ដេចស្រី មកសោយរាជសម្បត្តិនៅក្នុងមហាសមុទ្រនេះវិញ ដើម្បីឲ្យអ្នកបម្រើវាតាមតែវានឹកត្រូវការ ។ ត្រីមាសមិនបានពោលពាក្យតបទៅតានេសាទឡើយ ហើយបក់កន្ទុយដាំក្បាលចុះមុជទៅក្នុងសមុទ្រជ្រៅបាត់ទៅ ។ តានេសាទក៏ចេះតែនៅរង់ចាំត្រី ក្រែងត្រឡប់មកវិញនឹងបានទទួលពាក្យតបដូចគ្រាមុនៗ , ឯត្រីក៏បាត់មិនឃើញមកវិញសោះ តាចាស់អស់កម្លាំងណាស់ក៏ត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ។ ម្ដងនេះ តានេសាទបានឃើញខ្ទមតូចកញ្ចាស់ ហើយឃើញយាយចាស់ជាភរិយាអង្គុយនៅទៀបថាំងឈើកំបែកដូចកាលមុន ។ គតិរឿងនេះ

រឿងនេះឯងចែងឲ្យឃើញថាជនណា

មានតណ្ហាក្លាខ្លាំងក្រៃមិនចេះស្កប់

ជននោះឯងតែងបានផលផ្ដល់ត្រឡប់

ជាទុក្ខលន់លើសកាលមានពីមុននោះ ។

សុភាសិតបុរាណពិតមានពោលទុក

ជាទំនុកថា « លោភពេក វាបែកពោះ »

ជាឱវាទបណ្ឌិតជាតិមានសង្រ្គោះ

ហាមដោយស្មោះកុំឲ្យយើងឡើងភ្លេចខ្លួន ។

យូរ – អ៊ុន 

 

រឿងព្រេង អាខិល អាខូច

មានបុរសពីរនាក់ អាម្នាក់ខិល អាម្នាក់ខូច តែអាទាំងពីរនាក់នេះមានប្រាជ្ញាស្មើគ្នា អាខិលតាំងធ្វើកាំបិត ១ តូចខ្លី ហើយដាក់ដងធំ ធ្វើស្រោមនោះវែងប្រវែងស្រោមដាវ ហើយស្ពាយដើរទៅ អាខូចនោះតាំងយកដីខ្សាច់នោះញាត់ពេញពាង ហើយយកប្រហុកទៅពាសស្ដើងពីខាងលើហើយលីដើរទៅ អ្នកទាំងពីរលីទៅស្ពាយមកប្រទះគ្នាកណ្ដាលផ្លូវ ទើបអាខិលក្រឡេកឃើញអាខូចតាំងសួរទៅថា ចុះអ្នកលីអ្វី អាខូចឆ្លើយថា ខ្ញុំលីពាងប្រហុក អាខូចសួរទៅអាខិលវិញថា ចុះអ្នកស្ពាយអ្វី អាខិលឆ្លើយថា ខ្ញុំស្ពាយដាវ អាខិលសួរទៅអាខូចថា អ្នកចង់ដូរដាវនឹងប្រហុកនេះទេ អាខូចថា ដូរក៏ដូរ អ្នកទាំងពីរក៏ព្រមសុខចិត្តដូរទៅវិញទៅមក ហើយមានសេចក្ដីអំណរស្មើគ្នា អាខិលនឹកថា ដាវអញតូចមួយដូរបានប្រហុក ១ ពាង ឯអាខូចនឹកថា ប្រហុកអញសុទ្ធតែដីខ្សាច់មានតែប្រហុកស្ដើងបន្តិច  ឥឡូវដូរបានដាវមួយនេះវែងយ៉ាងចំណាប់  ។  ប៉ុន្តែអាម្ចាស់ដាវចង់កកាយប្រហុក តែខ្លាចក្រែងគេហូតដាវខ្លួនមើលវិញ អាម្ចាស់ប្រហុកចង់ហូតដាវមើល     តែខ្លាចក្រែងគេកកាយប្រហុកខ្លួនមើលវិញ អាទាំងពីរនាក់គិតដូច្នោះហើយ ក៏ដើរឆ្ងាយពីគ្នាចេញទៅ លុះទៅឆ្ងាយ អាម្ចាស់ដាវកកាយប្រហុកនោះមើល ហើយអស់សំណើចថា អានេះប្រាជ្ញាដូចអញដែរ ទើបម្ចាស់ប្រហុកហូតដាវមើលឃើញតែកូនកាំបិតតូច ១ ហើយសើចថា អានេះប្រាជ្ញាដូចអញដែរ អ្នកទាំងពីរប្រាជ្ញាស្មើគ្នា រួចក៏នាំគ្នាដើរទៅផ្ទះរៀងខ្លួន ។

 

Flag Counter